ضرورت كشف گفتمان مالياتي امام علي -عليه السلام- به مثابه نظريه تأمين مالي دولت در چشم‌انداز الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت

مطالعه چگونگي تأمين منابع مالي دولت، بويژه در حوزه معرفتي اسلام، با هدف غني سازي حوزه تفكري و يا توسعه، كشف و معرفي حوزه تفكري جديد را مي توان در شمار موضوعات اولويت دار اقتصادي، اجتماعي و نظريه اي در حال حاضر جامعه دانست. پژوهش حاضر با هدف تبيين و اشاعه گفتمان مالياتي امام علي(عليه السلام) در تأمين مالي دولت اسلامي در چشم انداز الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت با استفاده از روش تحليل گفتمان (الگوي پدام) انجام گرفته و در شمار پژوهش هاي كيفي به حساب مي آيد. تحليل گفتمان ريشه در علم هرمنوتيك دارد؛ اما به عنوان رشته اي مستقل در علوم انساني و اجتماعي از اواسط دهه شصت پديدار گشته است. نتايج تحقيق نشان مي دهد از نظر امام علي (عليه السلام) ماليات ستاني يكي از چهار مأموريت اصلي دولت بوده و ماليات منبع اصلي تأمين مالي حكومت اسلامي است و به طور عميق و راهبردي بر توسعه كيفي پايه هاي مالياتي تكيه دارد. از منظر گفتمان مالياتي امام علي (عليه السلام) پيشرفت و آباداني جامعه بر ماليات ستاني مقدم است و بدون كارآمد كردن اركان و عناصر پيشرفت، گرفتن ماليات، تضعيف زيرساخت ها و تخريب نظام اقتصادي و اجتماعي (تخريب بلاد) محسوب مي گردد. از اين ديدگاه، حاكمان بيش از آن كه به جمع و جلب ماليات بپردازند بايد به پيشرفت همه جانبه جوامع توجه كنند و تأمين مالي دولت را به طور مسئولانه به پيشرفت و توسعه پايدار و همه جانبه جامعه پيوند زنند. از مختصات اين گفتمان مي توان بر تقدم رُتبي كاهش و مديريت هزينه ها بر افزايش ميزان منابع تأمين مالي دولت اشاره كرد، كه در آن، بر استفاده بهينه از منابع در دسترس و تحصيل شده تأكيد مي شود (كارآيي و بهره وري). رعايت حال مؤدي مالياتي به عنوان شريك راهبردي نظام مالياتي، بكارگيري اصول مديريت، پرهيز از رفتارهاي آمرانه و سخت گيرانه در برخورد با توليدكننده (به عنوان ولي نعمت جوامع) از ديگر مختصات گفتمان مالياتي امام علي(عليه السلام) است.