ملاحظات نظري و روشي در تدوين الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت

در سال­هاي اخير ادبيات توسعه خاصه موضوع مدل­هاي توسعه وارد بحث و گفتگوهاي انتقادي زياد شده است. اما الگو يا مدل بديل شناخته­شده­اي كه بتواند به صورتي كارآمد خواسته­ها و برنامه­هاي توسعه­اي كشورها را به پيش ببرد، مورد وفاق نيست. در اين شرايط ابهام، كشورهاي در حال توسعه دو احساس به خود گرفته‌‌اند: يكي احساس اميد و علاقه براي غالب­كردن الگوهاي فرهنگي و منطقه­اي خود و دوم احساس نااميدي از يافتن راه حل كوتاه مدت و كارآمد براي انبوه مشكلات فعلي خود. در ايران همواره با طرح شكاف و خلاءهاي موجود در ادبيات توسعه، منطق و الگويي بديل از توسعه جستجو شده كه در سال­هاي اخير با عنوان «الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت» وارد ادبيات مربوطه شده است. در همين راستا، تلاش شده است سندي با نام «الگوي پايه پيشرفت» ارائه شود. الگوي پايه، سند و چارچوبي بالادستي است كه سازگاري جهت‌گيري‌هاي ديني با ظرفيت‌‌‌ها و قابليت‌‌هاي ايران را نشان داده و نقشه راه نيل به «تمدن اسلامي-ايراني» خواهد بود. مقاله حاضر با استناد به نوشتارها، هم‌انديشي­ها و گزارشات متعدد در مركز الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت، فرايند تدوين الگوي پايه را با تأكيد بر ملاحظات نظري (معرفتي) و روش‌شناختي (زمينه‌اي و كاركردي) رعايت شده در اين فرايند تشريح مي‌نمايد.