الگوي تمدني انسان‌شناسي اسلامي بر مدار تكاملي جامعه

الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت ناظر به تشكيل تمدن اسلامي است. از اين رو براي اين امر شناخت شاخصه­هاي پيشرفت تمدني (خدامحوري، آرمان­نگري [توجه به آينده­اي مطلوب و متكامل كه هدف اساسي از تمدن­سازي را تأمين كند] و واقع­گرايي [توجه به آسيب­ها، چالش­ها و ظرفيت­هاي تمدني جامعه مانند ظرف طبيعي، انساني، فناوري، فرهنگي-اجتماعي، ظرف مرزها و ظرف مديريت])، ابزار پايشي آن (علم الهي، قانون الهي، نظام الهي و جامعه الهي كه لوازم پايش تمدن اسلامي است) و شاخصه­هاي تمدن اسلامي (شاخصه­هاي فكري، فرهنگي-اجتماعي،حكومتي [فقهي، حقوقي، اقتصادي، سياسي و نظامي] و عبادي كه اساس تمدن اسلامي را شكل مي­دهد.) ضروري به نظر مي­رسد. تمام اين امور بر پايه­ي تفكر اجتماعي اسلام است كه از انسان­شناسي اسلام و رابطه كمال الهي فرد و اجتماع حاصل مي­شود. نگاه انسان­شناسي اسلام نيز در مباحثي چون اصالت وجود، تشكيك وجود، وحدت وجود و وجود رابط و مستقل وام­گير فلسفه الهي است. فلسفه الهي نيز با توجه به مباني معرفت­شناسي الهي شكل مي­گيرد.