توسعه و حق‌الناس

حقوق بشر ناظر مجموعه‌اي از قواعد، اصول، تمايلات و آرزوهاي جوامع انساني در حمايت و ارتقاء حقوق اساسي انسان مي‌باشد. در يك ديد وسيع، مي‌توان توسعه را فرايندي در نظر گرفت كه به وسيله‌ي آن حقوق بشر تحقق مي‌يابد. احترام به حقوق ديگران و اداي آن يكي از اساسي‌ترين اهداف اديان آسماني است. قرآن كريم در آيات بسياري مؤمنان را چه در باب مسائل اقتصادي و چه در باب حقوق اجتماعي و… دعوت به احترام به حقوق مردم نموده است. يكي از اهداف بزرگ بعثت رسولان الهي محقق نمودن عدالت و اداي حق مردم در جامعه بشري بود. در اسلام نيز توجه خاصي به حق‌الناس شده است. به طوري كه حق‌الناس مقدم بر حق‌الله قرار گرفته شده است. از اين رو اين نوشتار به اهميت حق‌الناس، مبنا و ريشه‌يابي آن پرداخته، اين موضوع را در ابعاد جاني و مالي و حيثيتي مورد بررسي قرآن و احاديث مستند قرار داده است. مسأله‌ي اداي حق‌الناس در جامعه از مسائلي است كه در طول تاريخ حيات بشري داراي حساسيتي ويژه بوده است و در شريعت مقدس اسلام به عنوان كامل‌ترين دين نقش تكامل فرد و جامعه را بر عهده داشته است و توصيه‌هاي رسول خدا -صلي الله عليه و آله و سلم- و همچنين ائمه معصومين -عليهم السلام- در اين زمينه سرمشق تمامي انسان¬ها خواهد بود كه اگر بدان عمل نمايند از بسياري از خطرات دنيوي و اخروي محفوظ خواهند بود.