راهكارهاي پيش روي جمهوري اسلامي در حل چالش‌ها و استفاده از ظرفيت‌هاي درياي خزر با نگاه به افق مطلوب و سند الگوي پيشرفت ايران

منطقه درياي خزر يا درياچه مازندران بزرگترين درياچه جهان است كه در شمال كشورمان واقع شده و بين پنج كشور ساحلي آن: ايران، تركمنستان، قزاقستان، روسيه و جمهوري آذربايجان محصور است. با فروپاشي شوروي سابق اين منطقه به دليل دارا بودن ذخاير انرژي اهميت ژئوپليتيكي خاص پيدا كرد. لذا كشورهاي منطقه اي و فرا منطقه اي اكنون مي خواهند در اين حوزه حضور داشته باشند و در حال حاضر ژئوپلتيك خزر به دلايل ژئوپلتيك و ژئواكونوميك جايگاه ويژه اي را در نظام نوين جهاني پيدا كرده است و مطابق با اين تغييرات ژئوپليتيك در منطقه و افزايش تعداد كشورهاي ساحلي آن؛ اختلاف نظر نيز بين كشورهاي ساحلي در خصوص رژيم حقوقي و امنيتي حاكم بر آن نيز افزايش داشته است و قرابت هاي جغرافيايي، فرهنگي و ديني اين كشورها در ايجاد تفاهم و توافق در خصوص درياي خزر و تعيين رژيم حقوقي امنيتي حاكم بر آن به دلايل مختلفي نظير دخالت هاي خارجي و حضور نظامي در منطقه بي اثر بوده و سرانجام چالش هايي را بوجود آورده كه باعث گرديده جمهوري اسلامي ايران از مزيت هاي اين حوزه و بهره مندي از آن محروم گردد. از اين منظر مقاله پيش رو به بررسي چالش هاي اين حوزه مي پردازد و در نهايت به تبيين راهكارها و تدابيري مي پردازد كه جمهوري اسلامي ايران مي تواند با اتخاذ آن ها در حل اين چالش ها و نيز بهره مندي بهتر از مزايا و ظرفيت هاي اين منطقه استفاده نمايد، و نتايج حاكي از پژوهش نيز نشان مي دهد كه جمهوري اسلامي ايران تنها با استفاده از اين راهكارها و راهبردها است كه مي تواند در مسير افق پيشرفت ملي جمهوري اسلامي حركت نمايد و به پيشرفت مطلوب مورد نظر خود برسد.