مطالعه اثر متقابل ژنوتيپ و محيط براي عملكرد دانه در اكوتيپ¬هاي مختلف شنبليله (Trigonella foenum-graecum L.)

به منظور بررسي اثر متقابل ژنوتيپ و محيط در شنبليله آزمايش¬هايي در ايستگاه تحقيقاتي پژوهشكده باغباني دانشگاه شهيد باهنر كرمان در جيرفت در سه سال زراعي (1392- 1390) انجام شد. شش اكوتيپ شنبليله شامل اكوتيپ¬هاي كرمان، كردستان، مازندران، ايلام، كهكيلويه و اصفهان از لحاظ عملكرد دانه، در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي در سه تكرار، در محيط¬هاي مختلف شامل سه سطح سولفات آهن ، سه سطح سولفات روي و سه دور آبياري بررسي شدند. آزمون بارتلت يكنواختي واريانس خطاهاي آزمايشي را براي صفت عملكرد دانه نشان داد. بر اساس نتايج تجزيه وايانس مركب اثر متقابل ژنوتيپ در محيط معني¬داري براي عملكرد دانه مشاهده شد. تفكيك آثار متقابل ژنوتيپ و محيط براي عملكرد دانه ، تغيير در رتبه بالايي را نشان داد. بيشترين تغيير در رتبه مربوط به اكوتيپ كرمان بود و اكوتيپ كردستان كمترين سهم از مجموع مربعات آثار متقابل ژنوتيپ و محيط را نشان داد. بر اين اساس انتظار مي¬رود از بين اكوتيپ¬هاي مورد مطالعه، اكوتيپ كرمان ناپايدارترين و كردستان پايدارترين اكوتيپ¬ها باشد. بنابراين پيشنهاد مي¬گردد براي شرايط محيطي متغير به جاي استفاده از اكوتيپ كرمان علي¬رغم اين¬كه عملكرد بالايي دارد از اكوتيپ¬هاي پايداراستفاده گردد.