اثر تاريخ كاشت بر قدرت بذر برداشت شده در گياه خوراكي و دارويي آزي‏وش (Corchorusolitorius L.)

اين پژوهش با هدف بررسي اثر تاريخ كاشت بر قدرت بذر گياه آزي¬وش در مزرعه شماره 1 دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان واقع در كيلومتر 7جاده قديم گرگان-كردكوي، در سال 1392 انجام شد. نتايج تجزيه واريانس اثر تاريخ كاشت بر مؤلفه¬هاي جوانه¬زني بذر آزي¬وش نشان مي¬دهد كه تاريخ كاشت بر مؤلفه طول ريشه¬چه در سطح يك درصد و بر مؤلفه¬هاي درصد گياهچه طبيعي، درصد گياهچه¬هاي غير طبيعي و درصد بذرهاي جوانه نزده در سطح احتمال 5 درصد تأثير معني¬داري داشت. در مجموع نتايج نشان ¬داد كه تاريخ كشت گياه آزي¬وش با هدف برداشت بذر در منطقه گرگان مي¬تواند بر كيفيت بذرهاي برداشت¬ شده آن تأثيرگذار باشد، به نحوي¬كه بذرهاي برداشت¬ شده از تاريخ كاشت 20 تيرماه با توليد بيشترين درصد گياهچه طبيعي (90 درصد)، كمترين بذرهاي جوانه نزده (66/1 درصد)، بيشترين طول ساقه¬چه (72/4 سانتي¬متر) و ريشه¬چه (47/2 سانتي¬متر)، بيشترين كيفيت بذرهاي توليد شده را داشتند، از طرفي، دو تاريخ كاشت 15 ارديبهشت و 15 خرداد¬ماه هم با توليد درصد گياهچه¬هاي طبيعي و غير طبيعي نزديك به تاريخ كاشت 20 تيرماه (اختلاف آنها از لحاظ آماري معني¬دار نبود)، و توليد ساقه¬چه¬ها و ريشه¬چه¬هايي با اندازه در حد متوسط بين بيشترين طول ساقه¬چه و ريشه¬چه¬¬هاي مربوط به 20 تيرماه و كمترين آن در 15 مردادماه، از كيفيت مناسبي برخوردار بودند. فقط بذرهاي توليد شده در تاريخ كاشت 15 مردادماه با توليد كمترين گياهچه¬هاي طبيعي (33/83 درصد)، بيشترين گياهچه¬هاي غير طبيعي (33/13 درصد) و كوتاه¬ترين طول ريشه¬چه¬ها (43/1 سانتي¬متر)، از كمترين كيفيت بذر برخوردار بودند. بنابراين، مي¬توان گفت كه هرگاه هدف از كاشت گياه آزي¬وش در منطقه گرگان برداشت بذر باشد، امكان كاشت آن از 15 ارديبهشت¬ تا 20 تيرماه وجود دارد. البته براي توصيه قطعي نياز به بررسي¬هاي بيشتر وجود دارد.