جايگاه تفكر و انديشه در قرآن كريم

قرآن كريم، شرط اصلي رسيدن به كمال را تفكّر و انديشيدن دانسته است. به همين منظور؛ ابزارهايي همچون حواس(شنوايي، بينايي و لامسه)، عقل، قلب، قصص پيشينيان و گفته‌هاي ديگران را به عنوان ابزارهاي تفكر در اختيار انسان قرار داده است. علاوه بر اين قرآن كريم، براي راهنمايي انسان به تفكّر و انديشه، منابعي همچون طبيعت، تاريخ، قرآن و انسان را معرفي نموده است. گرچه تفكّر و انديشه، فوايد فراواني همچون افزايش دانش و آگاهي بر فرجام كارها و... براي انسان دارد، ولي موانعي نيز مانند هواوهوس، تكبّر، خيال‌پردازي و غفلت در برابر آن وجود دارد. تفكّر در اصل، تلاش روشمند براي شناخت مجهول و رسيدن به معلوم با به كارگيري قوه‌ي انديشه مي‌باشد. قرآن كريم انسان را به تفكر صحيح تشويق نموده، اما به چگونگي آن اشاره نكرده و تشخيص آن را به عقل فطرى بشر محوّل نموده است. در قرآن كريم افزون بر واژه تفكّر، واژه‌هاى مرتبط با آن نيز نظير «تعقّل»، «تذكّر»، «تدبّر» و «تفقّه» و... فراوان به كار رفته كه مفهوم كلي آنها انديشيدن و فكر كردن مي‌باشد و ارتباط تنگاتنگي با مفهوم تفكر دارند.