قلمرو تصرفات بشر درمخلوقات از ديدگاه قرآن (با تاكيدبرآراء علامه طباطبائي در الميزان)

انسان برخوردار از استعدادهاي عقلي و روحي بي‌نظير تاكجا قادر به وسعت‌بخشي تصرفات خود در عمق و سطح عوالم هستي است؟در قلمرو، شرائط وچگونگي تصرفات بشر ، ميان رويكردهاي نوين در جهان غرب و ديدگاه انديشمندان اسلامي تنازع ودر ميان فلاسفه،متكلمين،مفسرين وعرفاي اسلامي نيز تضارب آراء يافت مي‌شود. علامه طباطبائي با استناد به آيات قرآن كريم قائل به شروط لازم و شروط كافي براي تصرفات بشراست.شروط لازم براي فاعليت و قابليت انسان از يك سو اذن الهي در تصرف انسان در موجودات و از سوي ديگر نظام احسن الهي در تدبير و هماهنگي ميان موجودات مي باشد. وشروط كافي در تصرفات بشر تقويت و رشد ابعاد عقلاني و نفساني بشر مي باشد. وي بين قلمرو تصرفات خيرخواهانه وشرورانه تفاوت‌هاي معنادار ي قائل است، تصرفات خيرخواهانه با كسب فضائل و كمالات و اسماءالهي، انسان را قادر به تأثيرگذاري خارق‌العاده در خود و ساير موجودات كرده، وبه هر ميزاني كه در سير الي¬الله، درجات علمي و مراتب تهذيب نفساني را افزون نمايد،تصرفات را فزوني بخشيده و به سطوح و لايه‌هاي مختلف عوالم هستي، گسترش و تعميق داده، از عالم طبيعت به ماوراء طبيعت گسترش مي دهد.اما تصرفات شرورانه چون از نقص و حد مخلوقات ممكن نشات گرفته در يك مسير بي نهايت قرار نداشته، هم ذاتا وهم وقوعا داراي محدوديت هايي مي‌باشد.اين مقاله در صدد بررسس و تحليل بنيادي ديدگاه تفسيري علامه طباطبائي با استفاده ازمنابع كتابخا نه اي ونرم افزارهاي در دسترس از تفسير شريف الميزان مي‌باشد.