تاثير برخي خصوصيات حوزه آبخيز در گسترش فرسايش خندقي (مطالعه موردي حوزه آبخيز قوري چاي استان اردبيل)

فرسايش خاك به وسيله آب يكي از مهمترين فرايندهاي تخريب سرزمين به ويژه در مناطق نيمه خشك به شمار مي آيد. از ميان انواع مختلف فرسايش آبي، فرسايش خندقي يكي از مهمترين رخدادهاي مؤثر در نابودي خاك، تغيير منظر زمين و منابع آب و پسرفت اراضي است. فرسايش خندقي در حوزه آبخيز قوري چاي باعث آسيب رساندن به اراضي مرتعي و كشاورزي مرغوب و همچنين اراضي مسكوني روستايي و تاسيسات جاده اي شده است. بنابراين نياز ضروري جهت بررسي عوامل موثر در گسترش فرسايش خندقي در حوزه مورد نظر ضروري به نظر مي رسد. در اين تحقيق به كمك سيستم اطلاعات جغرافيايي و روش تحليل سلسله مراتبي(AHP)، عوامل موثر در گسترش فرسايش خندقي نظير شيب، جهت جغرافيايي، طبقات ارتفاعي، كاربري اراضي و واحدهاي موثر ژئومرفولوژي مورد بررسي قرار گرفتند. همچنين براي كاربريهاي مختلف و واحدهاي ژئومورفولوژي موجود، زير واحدهاي موثر انتخاب و با روش تحليل سلسله مراتبي ارزيابي شدند. به منظور ارزيابي ميزان تاثير معيارها، طبقات و عوامل موثر به صورت دو به دو با هم مقايسه و شاخص وزني آنها به دست آمد، نقشه پهنه بندي گسترش فرسايش خندقي با توجه به وزن معيارها تهيه شد و در نهايت نقش عوامل موثر در گسترش فرسايش خندقي در حوزه قوري چاي تعيين شد. نتايج حاكي از آن بود كه موثرترين عامل در گسترش فرسايش خندقي در حوزه قوري چاي شيب بوده و بيشترين گسترش فرسايش خندقي در مناطق مسطح و شيب هاي كمتر از 2 درصد، طبقه ارتفاعي340 -240، در جهت شمالي شيب و در كاربري مرتع بوده است.