بنيان فراتاريخي تفسير تحول تمدني

براي واژۀ تفسير وصف‌هاي گوناگوني وجود دارد؛ مانند تفسير لغوي، ادبي، علمي،‌كلامي و ... . سخن در اين است كه آيا اين گونه‌هاي مختلف تفسيري كه وصف‌هاي متفاوتي دارند، هر كدام در قبال ديگري معنا مي‌شود و كيان خود را بنا مي‌كند يا اين‌كه هر كدام به يك حوزه نظر دارند و مي‌توانند در يك جمع هم‌افزا قرار گيرند و عناصر يك روش كلان تفسيري را شكل دهند؟ تفسير تاريخي يكي از گونه‌هاي تفسيري است كه هم با ديگر گونه‌ها قابل تجميع است و هم مي‌تواند متضمن گونه‌هاي مختلفي باشد، اين گونه ها هم در يك نظم و هم¬نشيني كلان تري يك تفسير كلان تاريخي را شكل مي دهند. تفسير تاريخي در تقسيم اوليه به دو دسته تقسيم مي‌شود؛ تفسير تاريخي با قطع نظر از ترتيب زماني نزول، و تفسير تاريخي متمركز بر ترتيب زماني نزول. كلام تحليلي اين مقال با تأكيد بر فصل فراتاريخي قرآن كريم به چهار قسم از اين¬گونه تفسير اشاره دارد: 1. فراتاريخي قدسي؛ 2. فراتاريخي تكاملي؛ 3. فراتاريخي تجريدي؛ 4.‌ تاريخي. ايده پيشنهادي در اين تحقيق به نظريه تفسير تمدني مي¬انجامد.