سنتز نانوذرات فريت كبالت با روش سل-ژل و بررسي تأثير جانشيني Zn بر خواص مغناطيسي آن

نانوذرات فريت كبالت جانشين شده با رويبه روش سل-ژل ( 0/1 و 8/0، 4/0 ، 2/0 ، 0/0=x با CoxZn1-xFe2O4 ) توليد شدند و تأثير مقدار روي بر مغناطش اشباع و پارامتر شبكه بررسي شده است. اندازه ذرات نمونه‌ها 10 nm و براي حالت آنيل شده در دماي 1000℃ حدود 92 nm به دست آمد. باند بسامد نزديك 564-588 cm-1 و 425-442 cm-1 به ترتيب براي خوشه‌هاي تتراهدرال و اوكتاهدرال تعيين شد كه وجود باند كششي M-O را در فريت‌ها ثابت مي‌كرد. پارامتر سلول واحد a به صورت خطي با افزايش مقدار روي، بيشتر مي‌شد كه علّت آن شعاع يوني بزرگ‌تر يون Zn2+ مي‌باشد. اين جانشيني همچنين اجازه تغييرات تنظيم‌پذير خواص مغناطيسي فريت كبالت را مي‌دهد. به طور قابل توجهي، مغناطش اشباع ابتدا تا 4/0=x افزايش مي‌يابد سپس براي مقادير بالاتر جانشيني روي، كاهش مي‌يابد، بنابراين تغييرات تنظيم‌پذير در خواص مغناطيسي فريت كبالت امكان دارد. علت چنين رفتاري مي‌تواند تفاوت در تأثير متقابل و برهم‌كنش بين مكان‌هاي تتراهدرال و اوكتاهدرال باشد.