تحليل جامعه شناختي خودمداري ايرانيان به عنوان مانع پيشرفت (بر اساس داده هاي مطالعه تجربي در شهر تهران)

خودمداري را خصلتي تاريخي در روانشناسي جمعي ايرانيان دانسته اند اما به عقيده نظريه پرداز اين نظريه، اين خصلت هم اكنون نيز در جامعه ايران وجود دارد و همچنان آثار نامطلوب خويش را نيز به دنبال خواهد آورد. بنابراين بجاست كه در عين نظريه پردازي و تحليل تاريخي، به شيوه‌هاي متداول علمي نيز در پي يافتن عوامل موثر بر ايجاد و تداوم اين ويژگي در جامعه ايراني، كه بسياري از ناكامي‌هاي تاريخي و معاصر ايرانيان را مي‌توان منتسب به آن دانست، باشيم. بنابراين سئوال اصلي اين نوشتار اين است كه عوامل موثر بر خودمداري ايرانيان چيست؟براي پاسخ به اين پرسش در اين مقاله سعي شده است با تحليل ثانويه داده هاي يك پيمايش معتبر كه در شهر تهران انجام شده است مدل تئوريكي را بر اساس شاخصهاي مورد استفاده در آن پيمايش طراحي و آزمون كنيم. حجم نمونه اين پيمايش تعداد 1256 نفر بوده كه با روش سيستماتيك انتخاب شده اند. نتايج نشان مي دهد كه ميزان خودمداري بيش از 15 درصد پاسخگويان خيلي‌كم و كم، بيش از 44 درصد متوسط و بيش از 40 درصد زياد و خيلي‌زياد بوده است. همچنين ضريب همبستگي چند گانه 446/0 M.R=، ضريب تعيين مساوي 119/0= 2R مي‌باشد و ضريب تعيين تعديل‌شده برابر 196/0 مي¬باشد و بيانگر اين مطلب است كه در حدود 20 درصد از واريانس و تغييرات خودمداري توسط متغيرهاي موجود در معادله تبيين مي‌شود. متغير تقديرگرايي با دارا بودن اثر كل به اندازه (276/0) در تبيين واريانس متغير خودمداري از بيشترين قدرت برخوردار است. بعد از اين متغير، بيگانگي اجتماعي و سپس احساس بي‌قدرتي در مراتب بعدي قرار دارند كه رابطه مثبتي هر سه اين متغيرها با متغير خودمداري دارند بدين معني كه هرچه بر ميزان هر يك از سه متغير فوق افزوده گردد ميزان خودمداري افراد نيز افزايش مي‌يابد