طراحي، ساخت و بهره‌برداري آب‌بندان (استخرهاي ذخيره آب) و مروري بر مشكلات مربوط به آن

دسترسي به آب كافي براي آبياري در فصل كشت برنج كه معمولاً در فصل‌هاي گرم و كم باران كشت مي‌شود، يكي از مشكلات كشاورزان در اراضي شاليزاري شمال كشور است. براي برونرفت از اين مشكل بايستي راهكارهاي كنترل و بهره‌برداري مناسب از بارش‌هاي نابهنگام را با گسترش سازه‌هاي تنظيم و ذخيره‌سازي آب‌هاي سطحي و رواناب‌هاي جاري اصلاح نمود. يكي از بهترين و قديمي‌ترين روش براي بهبود شرايط گفته‌شده، احداث سازه بومي و سنتي بنام آب‌بندان يا استخرهاي ذخيره آب مي‌باشد. آب‌بندان كه همان تالاب ولي در مقياس كوچك مي‌باشد، نمونه ارزشمندي از دانش و فناوري بومي مردمان مناطق شمالي كشور براي ذخيره، استفاده مطلوب و تأمين آب مزارع بوده است. اما دستيابي به مزاياي گفته‌شده، وابسته به طراحي و اجراي دقيق سازه‌ آب‌بندان مي‌باشد. در صورت اجراي نادرست اين سازه، نه‌تنها از مزيت‌هاي فراوان اين سازه بومي بهره برده نخواهد شد، بلكه مشكلات فراواني براي تأمين آب و محيط پيرامون منطقه طرح به وجود خواهد آمد. در اين پژوهش، ابتدا به طراحي، ساخت و اجراي اين سازه خواهيم پرداخت و پارامترهاي تأثيرگذار مورد بررسي قرار خواهد گرفت. سپس مشكلات اين سازه منحصربه‌فرد ذكر شده و راهكارهايي براي خروج از مشكلات احتمالي كه اين سازه را تهديد مي‌كند، ارائه خواهد شد.