سير تحول مهمانسراها در ايران

ايران زمين به دليل گستردگي و قرار گرفتن در موقعيت تلاقي شاهراه هاي شرق و غرب و شمال به جنوب و حضور اقوام مختلف از ديرباز در ايجاد اقامتگاه ها براي كاروان ها پيشتاز و طلايه دار بوده است. براساس شواهد مستند تاريخي ايران از پيشگامان احداث راه و جاده، سامانه هاي ارتباطات و خبررساني و كاروانسرا و امثال آن بوده است. پيشاهنگي و ديرينگي ايران در بهره مندي از نسبت هاي كهن سكونت، ساخت و ساز، رشد، توسعه و تكامل روزافزون و تدريجي معماري، يادگارهاي زيبا و منحصر بفرد در اين سرزمين به يادگار گذاشته است. كاروانسراهاي ايران كه از مهمترين دستاوردهاي معماري اين سرزمين به شمار مي روند، در شرايط و وضعيت هاي متفاوت اقليمي، بازرگاني و ... سبك و ويژگي هاي متنوعي به خود گرفته اند. در سرزمين چهار فصل ايران از عرصه هاي سرسبز شمال تا واحدهاي كويري و از كرانه هاي رودهاي كوراوارس تا سواحل و جزاير خليج فارس، از بين النهرين (ميان رودان) تا ماوراي جيحون، تنوع زيبا و شگفت انگيزي از طرح – ساختار- ويژگي ها – سبك – ابعاد – مصالح و ... در كاروانسراها ديده مي شود، به گونه اي كه بررسي آنها نشان مي دهد كه ميان اين همه كاروانسرا هيچ كدام داراي طرح و نقشه مشترك و واحد نيستند. به تعبيري هركدام خاص و منحصر بفرد هستند. روش پژوهش به صورت توصيفي – تحليلي مي باشد.