تجارت آب مجازي در ايران و جهان

no title, no abstract

پيش بيني مي شود تا سال 2025 تقريبا" 3.5 ميليارد نفر در دنيا در معرض بحران آب قرار خواهند داشت . از اين ميان كمتر از1.2 ميليارد نفر به آب سالم دسترسي خواهند داشت . همچنين تا سال 2050 بيش از 4.5 ميليارد نفر از مردم جهان در معرض صدمات و زيان هاي ناشي از كمبود و آلودگي منابع آب قرار خواهند گرفت . اين شرايط رقابت در زمينه منابع آب جهاني را افزايش داده و بهره برداري از منابع آب به چالشي اساسي بدل خواهد شد . لذا برنامه ريزي منابع آب جايگاه خود را در روابط سياسي ، اقتصادي و اجتماعي حاكم بر ملت ها و دولت ها خواهد يافت . شرايط جديد منابع و مصارف آب ، شيوه هاي نو در برنامه ريزي منابع آب را طلب مي نمايد . رويكرد تجارت آب مجازي كه به نهاده آب در توليد و مصرف كالاهاي مختلف اهميت مي دهد در دو دهه اخير مطرح و مورد بحث قرار گرفته و به اين موضوع مي پردازد كه به ازاي كالايي كه توليد يا مصرف مي شود چقدر آب استفاده شده است . بر اساس اين مفهوم بحث تجارت آب مجازي اهميت پيدا كرده و كشورها به اين موضوع علاقه مند شده اند كه بدانند در تجارت كالاهاي كشاورزي و صنعتي چه ميزان آب صادر و يا وارد مي كنند ؟ در تامين امنيت غذايي و كالاهاي مورد نياز خود چقدر به منابع آب داخلي متكي هستند ؟ هم اكنون تجارت آب مجازي به عنوان يكي از رويكردهاي مديريت منابع آب مورد توجه بسياري از كشورها قرار گرفته و مطالعات زيادي در اين خصوص انجام شده است . بنابراين، هدف از انجام مطالعه حاضر، آن است كه از طريق بررسي مطالعات انجام شده داخلي و تجربيات جهاني، جايگاه تجارت آب مجازي در مديريت منابع آب مورد ارزيابي قرار گيرد و از اين بررسي، پيشنهادهايي براي بهره برداري از اين ابزار در مديريت منابع آب كشور ارائه شود. در اين مقاله مطالعات انجام شده در ايران و ساير كشورهاي جهان مورد بررسي قرار گرفته تا نقش تجارت آب مجازي در مديريت منابع آب مشخص گردد و نيز تعيين شود چه حجمي از منابع آب كشورها از طريق تجارت و به صورت مجازي انتقال داده مي شود . نتيجه بررسي هاي انجام شده بيانگر آن است كه تجارت مجازي آب از طريق تبادل كالاهاي كشاورزي، چه داخلي و چه خارجي، راهكاري است كه ميتوان با استفاده از آن از بحران و كمبود آب در سطح ملي، منطقه اي و جهاني جلوگيري كرد و مانع تبعات منفي اقتصادي، اجتماعي و سياسي آن شد .همچنين مبادله آگاهانه آب مجازي به عنوان يك تدبير اساسي در مديريت منابع آب همراه با اصلاحات منطقي در ساختار كشاورزي ، امنيت بلند مدت غذايي و مصرف پايدار آب در ايران را تضمين خواهد نمود