كاربرد نمونه‌گيري پاسخگو محور در نمونه‌گيري از كودكان كار

نمونه‌گيري از كودكان كار معضلي جهاني است. بدست آوردن اطلاعات جزيي و به‌هنگام در مورد ميزان شيوع، چگونگي توزيع، انواع و ويژگي‌هاي جمعيتي و اقتصادي كودكان كار به منظور مشخص نمودن ابعاد اين معضل، عوامل مؤثر بر آن، پيامدهاي آن، افزايش آگاهي‌هاي عمومي و اتخاذ سياست‌هايي جهت مقابله با آن بسيار حائز اهميت است. برخي از انواع كودكان كار كه با خانواده زندگي و در خانه كار مي‌كنند، يا با خانواده در ارتباط هستند، با استفاده از طرح‌هاي نمونه‌گيري خانواري قابل دسترس مي‌باشند. روش نمونه‌گيري از اين جمعيت‌ها زماني كه پژوهشگر با بدترين شكل كودكان كار كه جوامعي گريزان، در حركت و فاقد چارچوب نمونه‌گيري هستند، روبرو مي‌شود، با توجه به اين‌كه نمونه‌گيري‌هاي متداول از اين جمعيت‌ها با خطاي پوشش و يا بي‌پاسخي مواجه است، اهميت بيشتري مي‌يابد. يكي از روش‌هاي نمونه‌گيري كاربردي براي برآورد تعداد كودكان كار، روش نمونه‌گيري صيد باز صيد است كه موفقيت آن در گرئ معلوم بودن اندازه تقريبي جمعيت هدف است كه در اكثر مواقع در مورد اين كودكان نامعلوم مي‌باشد. روش نمونه‌گيري گلوله برفي نيز روش‌ رايج ديگري براي نمونه‌گيري از اين جمعيت‌ها است كه با وجود كيفيت مطلوب داده‌هاي جمع‌آوري شده، به دليل وجود اريبي‌هاي حاصل از اجرا، استنباط‌هاي آماري آن داراي اعتبار نيست. هدف اصلي اين مقاله بررسي روش نمونه‌گيري پاسخگو محور به عنوان يك روش ارجاع زنجير‌ه‌اي موفق در نفوذ به لايه‌هاي جمعيت كودكان كار است. يافته‌هاي حاصل از بررسي طرح كودكان خياباني در دو شهر آفريقايي در مالي و غنا نشان‌دهنده برتري اين روش نمونه‌گيري در دستيابي به مشخصه‌هاي اين كودكان بود. همچنين با استفاده از اين روش نمونه‌گيري، امكان برآورد نسبت جمعيت در زير گروه‌هاي كودكان كار در صورت دستيابي به اطلاعات صحيح اندازه شبكه‌هاي اجتماعي اين كودكان، وجود دارد.