تبيين لزوم نقش اجتماعي مدارس در ايران با مطالعه قياسي مدارس متداول و مدارس اجتماعي

امروزه، سازمان نوسازي مدارس كشور بي‏توجه به جامعه‏ي محليِ مدارس و فرهنگ هر جامعه به ساخت مدارسي پرداخته است كه در خوشبينانه‏ترين حالت تنها نياز آموزشي دانش‏آموزان را برآورده مي‏سازد. اين ساختمان‏هاي مكعبي‏شكلِ همسان گويي در خلاء مشغول به فعاليتند؛ چرا كه هيچ ارتباطي با اجتماع خود ندارند! اين در حاليست كه در جهان تلاش‏هاي ويژه‏اي در زمينه‏ي تعامل محله با مدرسه و نهادهاي مربوطه مي‏شود و اين مهم تاثير به‏سزايي در تربيت دانش‏آموزان و آشنايي آنها با محيط بيرون از مدرسه دارد. مدرسه در جامعه‏ي كنوني ايران يكي از مهمترين نهادهايي است كه نياز مبرمي به بازنگري دارد. مدرسه را مي‏توان به‏عنوان يك مركز اجتماعي و مكاني براي يادگيري ساكنين همسايگي‏هاي خود تعريف كرد. اين پژوهش كيفي با روش استدلال قياسي به مقايسه‏ي مدارس متداول ايران و مدارس اجتماعي مي‏پردازد و هدف آن پاسخ به اين سوال است كه كدام يك از اين دو مدرسه در پاسخگويي به معيارهاي اجتماعي، اقتصادي و آموزشي كارآمدتر مي‏باشند. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه مدارس متداول ايران در بسياري از زمينه‏ها دچار ضعف و محدوديت است و اين محدوديت تا حد زيادي ناشي از جداسازي آموزش از فرهنگ و تعاملات اجتماعي مي‏باشد كه مدرسه را منزوي ساخته است. رويكرد اجتماعيِ مدارس علاوه بر پويايي و سرزندگي محله، زمينه‏ي تعامل همه‏ي اهالي و مشاركت آنها را در امور مدرسه فراهم مي‏سازد كه در ايجاد و ‏افزايش حس اجتماعيِ محلي موثر مي‏باشد؛ ضمن اينكه ارتقاء بهره‏وري اقتصادي و آموزشي را نيز به‏همراه دارد.