پدافند غيرعامل در حوزه ي معماري و شهرسازي در بازسازي پس از جنگ تحميلي (مطالعه موردي: دزفول)

-

جنگ به اقتضاي طبيعت خود، منجر به تخريب و تخليه­ي بسياري از سكونتگاه­هاي انساني مي­شود و عدم توجه به آن، ماندگاري آثار تخريب را در پي دارد. به دنبال جنگ تحميلي، بازسازي مناطق جنگ­زده از اين منظر در اولويت امور قرار گرفت اما نگاه فاجعه­وار به جنگ تحميلي و سياست­ بازسازي ضربتي و اسكان فوري جمعيت آواره، منجر به ناديده انگاشتن فرصت حاصله در راستاي توسعه و تاب­آوري در ابعاد گوناگون به ويژه كالبدي شد. بررسي­ها نشان مي­دهد كه بازسازي شهرهاي جنگ­زده در بهترين حالت بر مبناي اقتصاد، مشاركت مردمي، طراحي كالبدي مدرن و يا بازگرداندن شرايط قبل بوده است و بي­توجهي به احتمال مكرر شدنِ فاجعه­ي جنگ به غفلت از بازسازي كالبدي بهينه­تر ختم شده­است. اين بدان معني است كه ضوابط بازسازي در جهت افزايش امنيت و ايجاد پدافند غير­عامل در اكثر اين بازسازي­ها رعايت نشده­است و جوامع مذكور همچنان در معرض خطر تخريب گسترده و تلفات در اثر حملات دشمن قرار دارند. در اين مقاله سعي شده است با مطالعه­اي موردي (شهر دزفول) بر اساس بررسي اسناد، مستندات و منابع اينترنتي، شرايط كلي و فعلي ارزيابي شده و راهكارهاي مناسب و مقتضي محل در راستاي پدافند غير­عامل در حوزه­ي معماري و شهرسازي مطرح شوند. شهر دزفول داراي ظرفيت­هاي بالقوه و بسياري در راستاي پدافند غيرعامل است. هدف آن است كه با شناسايي فرصت­ها و تهديدها و بررسي اصول متناسب، از اين منظر پايداري بيشتري در صورت رخداد جنگ­ حاصل شود.

-