بهزيستي رواني: مروري بر ادبيات پژوهشي

بهزيستي رواني را به عنوان افكار و عقايد ذهني افراد يا احساس اينكه زندگي به خوبي پيش مي‌رود تعريف كرد. بهزيستي كه مفهومي‌نزديك به شادكامي است، دو مؤلفه دارد: قضاوت شناختي و تجربه‌ي عاطفي. اين مؤلفه‌ها نشان مي‌دهد بهزيستي رواني هم تحت تأثير افكار و اعتقادات و گزاره‌هاي شناختي فرد است و هم احساسات و تجربيات هيجاني. اين مقاله به بررسي ابعاد مختلف مفهوم بهزيستي رواني، با توجه به مقالات و پژوهش‌هاي اين حوزه، پرداخته است. بررسي‌هاي انجام شده در اين زمينه نشان مي‌دهند تجربه بهزيستي رواني به طور گسترده‌اي تحت تأثير عوامل شخصيتي بوده و اين ادعا توسط 4 خط پژوهشي دنبال شده است. اين خطوط پژوهشي شامل مطالعات وقايع عيني و همبستگي با بهزيستي رواني، ارثي بودن بهزيستي رواني، ثبات بهزيستي رواني در طول زمان و همبستگي بهزيستي با ويژگي‌هاي شخصيتي است. نظرياتي كه به تبيين اين مفهوم پرداخته‌اند دو رويكرد را شامل مي‌شوند: رويكرد بالا به پايين و رويكرد پايين به بالا. مطابق مدل‌هاي پايين به بالا، ادراك افراد از بهزيستي عمومي‌شان از طريق ارزيابي ويژگي‌ها و حوزه‌هاي مختلف زندگي‌شان ساخته مي‌شود. افراد ارزيابي‌شان از حوزه‌هاي مختلف را با هم جمع كرده و به يك قضاوت كلي درباره رضايت از زندگي برسند. مدل‌هاي بالا به پايين فرض مي‌كنند كه فرآيندهاي شخصيت، روي ميزان كلي هيجانات در تجارب شخصي فرد تأثير دارند و اين گرايش كلي به همه جنبه‌هاي زندگي فرد رنگ مي‌دهد.