پهنه بندي خطر وقوع سيلاب در حوضه آبخيز صوفي چاي با مدل ANP و با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي GIS

سيلاب يكي از مخاطرات محيطي است كه همه‌ساله باعث تلفات جاني و مالي و مخرب كردن سازه‌هايي ازجمله مناطق مسكوني، خطوط ارتباطي، زيرساخت‌ها مي‌شود ازاين‌رو مطالعه اين حادثه طبيعي لازم به نظر مي‌رسد. پهنه‌بندي پتانسيل سيل‌خيزي مي‌تواند مناطق داراي پتانسيل سيل‌خيز را شناسايي كرده تا موقع سيل‌خيزي آسيب كم‌تري ببينند. مطالعه حوضه آبخيز صوفي چاي نيز به خاطر وقوع سيل در فروردين‌ماه 1396 و 1397 ضروري به نظر رسيد. در اين راستا براي پهنه‌بندي پتانسيل خيزي حوضه آبخيز صوفي چاي با استفاده از مدل ANP و نرم‌افزار10.5 Arc GIS اقدام شد. از نرم‌افزار ENVI 5.3 نيز براي استخراج كاربري اراضي حوضه موردمطالعه استفاده شد. در اين پژوهش از معيارهاي فيزيوگرافي: ارتفاع و شيب اقليمي: بارش و تراكم زهكشي زمين‌ساخت: ليتولوژي و انساني: كاربري اراضي و فاصله از رود استفاده شد كه بعد از وزن دهي دوبه‌دو در مدل ANP وزن معيار بارش و تراكم زهكشي و شيب بيشتر از بقيه معيارها بودند. از نرم‌افزار Arc GIS نيز براي آماده‌سازي لايه‌ها و كلاس‌بندي لايه‌ها استفاده شد. نتايج نشان داد كه پتانسيل سيل‌خيزي در قسمت‌هاي شمالي كه داراي ارتفاع، شيب و بارش و تراكم زهكشي زيادي بودند ازنظر پتانسيل سيل‌خيزي در كلاس سيل‌خيزي بالا قرار گرفتند. ازنظر مساحت 97/37% حوضه در كلاس سيل‌خيزي بالا و كم‌ترين مساحت مربوط به پتانسيل خيزي بسيار بالا 07/0% و در بين اين‌ها سهم پتانسيل سيل‌خيزي خيلي كم 52/18%، سيل‌خيزي كم 70/17% و پتانسيل سيل‌خيزي متوسط معادل 72/25% برآورد شد.