روايتي نويافته از برزو در سيستان و تحليل محتوايي آن با «برزونامه»

در ميان حماسه‌هايي كه پس از شاهنامه به نظم در آمده‌اند برزونامه نسبتاً رواج بيشتري در ميان عامۀ مردم داشته است. برزونامه يكي از منظومه‌هاي حماسي پس از شاهنامۀ فردوسي است كه در قرن هفتم يا هشتم هجري سروده شده است. اين داستان بيش از ديگر حماسه‌هاي ملي و تاريخي، پس از شاهنامه در انديشۀ مردم برخي از مناطق ايران جاي‌گير شده و با حفظ ويژگي‌هاي حماسي در حافظۀ تاريخي مردم محفوظ مانده است. يكي از اين مناطق سيستان است كه در آنجا روايتي كاملاً متفاوت از شخصيت برزو بر سر زبان‌ها، دهان‌به‌دهان نقل مي‌شود. برزو نوۀ رستم و پسر سهراب است. سهراب قبل از جنگ با ايرانيان در سرزمين شنگان عاشق دختري به نام «شهرو» شد و حاصل اين ازدواج برزو بود. مردم سيستان برزو را با كوه خواجه مي‌‌شناسند و معتقدند كه وي نمرده است؛ بلكه در اين كوه تا رستاخيز زنده است و هنگامي‌كه سوشيانس آخرين موعود زردتشت از درياچۀ هامون برانگيخته شود، «شهرو» ظهور مي‌كند و در بسط عدالت و دادگري به ياري او قيام مي‌كند. در اين مقاله كوشش شده است، نخست روايتي شفاهي كه در منطقۀ سيستان رواج دارد، معرفي و سپس بر تأثير اين روايت بر فرهنگ و باور مردم منطقه پرداخته شود.