مطالعه و تحليل كاربري فضاهاي معماري ارگ سه‌كوهه، آخرين كرسي‌نشين سيستان

ارگِ سه‌كوهه يكي از بهترين و پابرجاترين بناهاي خشتي سيستان از دورۀ افشاريه و قاجاريه بوده است كه در 12 بهمن 1381 به ثبت ملي درآمده است. مرتفع بودن اين ارگ نسبت‌به زمين‌ها و مزارع مجاور سبب تسخيرناپذيري و رعايت اصول پدافند غيرعامل در بنا شده است. اين مجموعه از سه بخشِ اصلي شامل: ارگ جنوبي يا قلعه، برج فلك‌سر و ميدان مركزي تشكيل شده است كه هركدام از اين بخش‌ها تزئيناتي دارد؛ براي نمونه ارگ جنوبي داراي تزئينات آجركاري و نقاشي، برج فلك‌سر، طاق‌هاي كليل و جناغي و ميدان مركزي با گچ‌بري تزئين شده است. در اين پژوهش با رويكرد رهيافت تاريخي و توصيف و تحليل فضاها و تزئينات وابسته به معماري سعي شده تا به معرفي اين تزئينات پرداخته شود كه به‌عنوان شاخصه‌هاي معماري در دورۀ افشار تا قاجار در تمام مناطق ايران ازجمله شرق ديده شده است. با توجه به اينكه تاكنون پژوهش مستقلي دربارۀ اين مجموعه صورت نگرفته است، نگارندگان سعي كرده‌اند تا با معرفي اين بنابه زواياي پنهان معماري دورۀ افشار تا قاجار سيستان بپردازند.