بررسي آثار اجتماعي پديدۀ مهاجرت معكوس در مناطق روستايي سيستان

مهاجرت برگشتي فرايندي است كه براساس آن، افراد بعد از يك دوره اقامت طولاني‌مدت در سرزمين ديگر (مقصد) به سرزمين اوليۀ خود (مبدأ) باز مي‌گردند. هدف اصلي از انجام اين تحقيق بررسي تأثير مهاجرت معكوس بر افزايش امنيت و پايداري اجتماعي در مناطق روستايي سيستان است. تحقيق حاضر از نوع تحقيقات توصيفي است كه داده‌هاي مربوط به آن به‌صورت پيمايشي و با استفاده از پرسش‌نامه و مصاحبه گردآوري شده است. جامعۀ آماري در اين تحقيق كليۀ سرپرستان خانوارهاي مهاجر در روستاهاي منتخب (384N=) است كه با استفاده از جدول كرجسي و مورگان، 192 نفر از سرپرستان خانوار به‌عنوان نمونه تعيين شده‌اند. براي جمع‌آوري داده‌ها، پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته به‌كار رفته است. براي تعيين اعتبار بخش‌هاي مختلفِ پرسش‌نامه از روش اعتبار صوري و به‌منظور تعيين پايايي آن‌ها از همساني دروني روش آلفاي كرونباخ استفاده شده است. آمارۀ ضريب آلفاي كرونباخ (810/0-911/0) به‌دست‌آمده از پايايي خوب گويه‌هاي پرسش‌نامه حكايت داشت. براساس نتايج مهاجرت معكوس بر امنيت اجتماعي، تعامل اجتماعي، كيفيت زندگي، اعتماد اجتماعي، مشاركت اجتماعي و انسجام اجتماعي در منطقۀ سيستان تأثير مثبت و معناداري داشته است. در بين روستاهاي مورد مطالعه، روستاي جزينك بهترين وضعيت را ازلحاظ امنيت اجتماعي، روستاهاي جزينك و قرقري بهترين وضعيت را ازلحاظ انسجام اجتماعي، روستاي گلخاني بهترين وضعيت را ازلحاظ كيفيت زندگي و روستاي بالاخانه بهترين وضعيت را ازلحاظ تعامل اجتماعي دربين روستاهاي مورد مطالعه داشته‌اند.