نقش تلاقي هاي بين گونه اي در بهبود ژنتيكي گلرنگ

اهلي سازي، تنگناهاي جمعيتي و انتخاب مصنوعي همگي سطح تنوع ژنتيكي را در بسياري از گياهان زراعي كاهش داده اند. تلاقي هاي بين گونه اي يكي از ارزشمندترين روش ها براي بازگرداندن بخشي از تنوع گمشده است. در يك پروژه اصلاحي روي گلرنگ در دانشگاه صنعتي اصفهان، دو گونه وحشي با گونه زراعي تلاقي داده شد (تلاقي هاي Carthamus tinctorius × Carthamus palaestinus (IP)، Carthamus tinctorius × Carthamus oxyacantha (IO) و Carthamus palaestinus × Carthamus oxyacantha (PO)) و نسل هاي F1 تا F4 (تا كنون) توسعه داده شدند. در هر نسل حدود 150 لاين در دو محيط عدم تنش و تنش خشكي تحت غربالگري قرار گرفتند. بر اساس نتايج، ادغام ژنوم وحشي در اهلي تنوع زيادي در نتاج ايجاد نمود. صفت قطر غوزه كمترين تغيير را در نسل هاي مورد مطالعه در هر دو شرايط محيطي نشان داد كه مي تواند به دليل كنترل ژنتيكي ساده تر اين صفت و تاثير كمتر اين صفت از محيط باشد. صفت وزن صد دانه در جمعيت IO بيشتر از دو جمعيت ديگر بود كه نشان مي دهد انتخاب در اين جمعيت مي تواند براي بهبود اين صفت موثر باشد. ميانگين عملكرد دانه در جمعيت IP در نسل هاي در حال تفرق بالاتر از دو جمعيت ديگر در شرايط عدم تنش بود. اين صفت همچنين دامنه گسترده اي را در نسل هاي متوالي نشان داد. نتايج نشان داد تلاقي IP پتانسيل بالايي براي ايجاد ارقام مطلوب و متحمل به خشكي در گلرنگ دارد.