بررسي مفهومي قتل عمد و تاثير اجتماعي آن بر تحقق حقوق شهروندي(مطالعه موردي شهرستان اروميه)

يكي از ابعاد مهم حقوق شهروندي حق اجتماعي است كه به حق طبيعي فرد جهت بهرهمند شدن از حداقل استانداردهاي رفاه اقتصادي و امنيتي مربوط ميشود و شامل مزاياي بهداشتي، درماني، تأمين اجتماعي، آموزشي و ... ميشود كه از آن به عنوان عدالت اجتماعي و رفاه عمومي ياد مي‌شود. حقوق شهروندي در رابطه با جرم از مباحث جديدي است كه قانون‌گذار توانسته در قانون آيين دادرسي كيفري تا حدودي به تحقق اين حقوق جامه عمل بپوشاند. فرآيند دادرسي كيفري(از كشف جرم تا اجراي حكم) حوزه‌اي است كه به نظر مي‌رسد توجه به حقوق شهروندي در آن از اهميت زيادي برخوردار است. چون اساساً حمايت از بزه‌ديده به ويژه در جرم قتل حائز اهميت فراوان است، لذا از بنيادي‌ترين حقوق بزه‌ديده قتل عمد و هر انساني حق حيات است كه اگر آن را در مركز دايره حقوق بشري قرار دهيم ساير حقوق به گرد آن شكل خواهند گرفت. در اين پژوهش تمامي قتل‌هاي ارتكابي از سال 1388 تا 1392 از حيث عوامل و انگيزه ها مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته‌ و انگيزه تمامي قاتلين نيز مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج نشان داد كه عوامل ارتكاب قتل عمد در 5 سال اخير اروميه به ترتيب عبارتند از: ضعف اعتقادات مذهبي، ضعف اقتصادي، جنسيت و پرخاشگري و عامل رواني. در نهايت اصل اساسي در حقوق بشر اين است كه هيچ‌كس را نمي‌توان از حق حيات محروم نمود. بنابراين قانون بايد شرايطي كه حيات يك شخص ممكن است به وسيله چنين عواملي سلب شود را كنترل و محدود سازد.