آرايه‌هاي حجاري در حرم مطهر رضوي جلوه‌اي از هنر و تمدن اسلامي در بارگاه ملكوتي رضوي

معماري و آرايه‌هاي تزئيني آن، جلوه‌اي مهم از تمدن شكوهمند اسلامي است. يكي از مجموعه‌هاي غني معماري اسلامي حرم مطهر رضوي است كه تجليگاه تمدن پيشروي اسلامي در سده‌هاي مختلف مي‌باشد. در ميان انواع اين آرايه‌ها و تزئينات، حجّاري از جايگاه مهمي برخوردار است. قدمت آثار سنگي باقي مانده از گذشته در حرم، به هشتصد سال مي‏رسد. نام حجّاران يا سنگ‏تراشان در پاي برخي كتيبه‏هاي قديمي حرم درج شده است. انواع متنوعي از سنگ در آرايه‏هاي هنري و عناصر معماري حرم به كار رفته است. اين روند تا كنون ادامه داشته و در دوران معاصر بر تنوع كارهاي سنگي افزوده شده است. اين مقاله با استفاده از مصاحبه، اسناد، متون و تحقيق ميداني، ضمن بررسي اصطلاحات مربوط به پيشۀ حجاري در حرم مطهر، سير استفاده از سنگ و فنون اجراي آن را در هنر و معماري اين مجموعه مرور مي‏كند.