تغيير پذيري و روند ماهانه مساحت‏هاي تحت تاثير خشكسالي- ترسالي در ايران

بارش شايد مهمترين عنصر اقليمي مناطق خشك و نيمه خشكي همانند ايران باشد. نوسانان زماني و توزيع نامناسب مكاني در رخداد اين پديده باعث شده كه منابع آب و شرايط اقتصادي – اجتماعي نيز متاثر از آن باشد. رخداد خشكسالي يكي از ويژگي ها اقليمي ايران است كه در ساليان اخيز نمود بيشتري يافته است. اين مطالعه با هدف شناسايي مساحت‏هاي درگير خشكسالي و ترسالي در ايران و روند تغييرات ماهانه اين سطوح، خشكسالي و ترسالي‏هاي ماهانه ايران در دوره آماري 1982-2010 ، با استفاده از شاخص استاندارد شده z (ZSI) و بهره‌گيري از داده‌هاي بارش ERA interim مركز پيش‏بيني‏هاي ميان مدت اروپا (ECMWF) استخراج گرديد. تغيير پذيري و روند به صورت گرافيكي (نمودارهاي ماهانه) و آزمون من‏-كندال بررسي گرديد. نتايج نشان داد كه در تمامي ماه‏هاي سال رخدادهاي ترسالي و خشكسالي داراي روندي متفاوت است. شش ماه فوريه، مارس، مي، آگوست، اكتبر و دسامبر، ترسالي روندي كاهشي و در ساير ماه‏ها (ژانويه، آوريل، جون، جولاي، سپتامبر و نوامبر) روند كاهشي در خشكسالي مشاهده شده است. نتايج همچنين نشان داد كه در ماه‏هاي ابتدايي هر فصل روند بسيار ضعيف در خشكسالي وجود دارد و در ماه‏هاي مياني و پاياني سال خط روند شيب بيشتري دارد. نتايج مربوط به بررسي معني داري روند با استفاده از آزمون من-كندال نشان داد كه حتي در سطح 10 درصد نيز روند تغيير مساحت‌هاي خشكسالي و ترسالي در هيچ يك از ماه‏هاي سال معني‌دار نيستند. با اين حال مي توان گفت كه روند محسوسي در افزايش مساحت‌هاي تحت تاثير خشكسالي در ماه‌هاي فصل بهار مشاهده مي شود.