مشخصه‌هاي توسعه‌ي پايدار در نظام آموزش عالي

علاقه ي دانشگاه ها براي دستيابي به پايداري به عنوان هدف توسعه پايدار، بدون شناخت ابعاد آن و ارزيابي مداوم پايداري بر پايه ي شاخص هاي مناسب و متناسب با شرايط دانشگاه ها به عنوان مراكز آموزشي، ميسر نخواهد بود. تنها زماني مي‌توان فعاليت هاي دانشگاهي را در مسير درست به سوي پايداري هدايت كرد كه مديران و رهبران دانشگاهي ابعاد توسعه پايدار را به خوبي شناخته باشند و برنامه ريزي درست، جامع، و دقيقي بر پايه ي آن ابعاد براي دانشگاه ترسيم نمايند. اين در حالي است كه بسياري از ابزارهاي تدوين شده در سطح جهاني براي ارزيابي پايداري در دانشگاه ها، متناسب با شرايط بومي و محلي دانشگاه هاي ايران به طور عام و دانشگاه هاي كشاورزي و منابع طبيعي به‏طور خاص -به دليل فعاليت هاي ويژه و متفاوت اين دانشگاه ها و داده هاي در دسترس در اين دانشگاه ها براي ارزيابي پايداري- نمي‌باشند. اولين گام براي ارزيابي صحيح پايداري در نظام آموزش عالي، شناخت درست خصيصه‌هاي پايداري و توسعه‌ي پايدار در آموزش عالي است. بر اين‌ پايه، هدف پژوهش حاضر كه به روش مطالعه‌ي نظام‌مند منابع كتابخانه‌اي انجام شد، تعيين مشخصه‌هاي توسعه‌ي پايدار در نظام آموزش عالي بود. نتايج گوياي آن بود كه خصيصه‌هاي توسعه‌ي پايدار در نظام آموزش عالي در قالب موارد از اين قبيل قابل شناسايي هستند: تفكر نظام‌مند؛ برنامه درسي و برنامه‌ها؛ حكمراني، فرايندها، و فرهنگ؛ زيرساخت‌ها؛ايجاد همكاري در دانشگاه‌ها؛ توسعه علوم ميان‌رشته‌اي؛ به‌كارگيري توسعه پايدار در تجارب محيط دانشگاهي با تركيب توسعه پايدار در فعاليت‌هاي روزانه در تجارب زندگي دانشگاهي؛ آموزش آموزشگران دانشگاهي در زمينه‌ي اين‌كه چگونه مسائل مربوط به توسعه پايدار را به دانشجويان خويش آموزش دهند و براي نقش‌هاي چندگانه آماده كنند؛ و تركيب توسعه پايدار در چارچوب نهادي دانشگاه كه در آن توسعه پايدار بايد به عنوان «موضوعي طلايي» (Golden Thread) در تمام بخش‌ها ادغام شود.