استفاده از پر پرندگان به عنوان پايشگر آلودگي فلزات سنگين

استفاده از پرندگان به عنوان شاخص زيستي براي سنجش آلودگي محيط‌زيست از دهه 1960 آغاز شد، زماني¬كه شواهد بسيار نشان داد كه پرندگان نسبت به تغييراتي كه توسط بشر در محيطزيست ايجاد مي¬شود، بسيار حساس هستند. برخي از فرآيندهاي فيزيولوژيكي و بيولوژيكي از جمله عادات غذايي، رشدونمو، توليدمثل، پوست¬اندازي و مهاجرت ممكن است در غلظت فلزات و توزيع آن¬ها در بدن پرندگان اثر بگذارد. پرندگان با داشتن ويژگي¬هايي چون توانايي زندگي در محيط¬هاي مختلف، امكان استفاده از مواد غذايي گوناگون و امكان مشاهده آسان آن¬ها، از شاخص¬هاي مناسب محيطي در محيط¬هاي شهري به‌شمار مي¬روند. هدف از اين پژوهش، استفاده از پر پرندگان به عنوان پايشگر آلودگي فلزات سنگين مي‌باشد. استفاده از پر براي اندازه‌گيري ميزان فلزات سنگين نسبت به ساير بافت‌هاي پرندگان چند مزيت دارد: پرها به آساني جمع‌آوري مي‌شوند و نگهداري آن‌ها آسان است زيرا نياز به نگهداري در دماي پايين را ندارند. پر بافتي غير‌مخرب است و به علاوه مي‌توان آن را از پرنده زنده به‌دست آورد، كه اين خود خاصيت ويژه‌اي براي گونه‌هاي كمياب است. پر مي‌تواند نقش ذخيره و حذف فلزات سنگين را ايفا نمايد. مقدار فلز سنگين موجود در پر، ميزان فلز موجود در خون پرنده را هنگام شكل‌گيري و رشد پر نشان مي‌دهد. با توجه به اينكه آلودگي‌هاي خارجي در مورد بسياري از عناصر ممكن است ميزان غلظت فلزات را در پر پس از شكل‌گيري تغيير دهند، در نتيجه ميزان فلزات سنگين در بخش‌هايي از پر كه بيشتر در معرض آلودگي‌هاي خارجي هستند (به‌عنوان مثال آلودگي‌هاي موجود در هوا) افزايش مي‌يابد. بنابراين بايستي تمامي فاكتورهايي كه ممكن است روي ميزان فلزات در پر كه در نتيجه آلودگي‌هاي خارجي است در هنگام آناليز نمونه‌ها مد نظر قرار گيرد.