بررسي تيپ كانه زايي كانسار مس آبگاره (جنوب دامغان) بر پايه شواهد كاني شناسي، دگرساني و زمين شيميايي

Investigations about type of mineralization of the Abgareh copper deposit (south of Damghan) based on mineralogy, alteration and geochemistry evidences

كانسار مس آبگاره در 140 كيلومتري جنوب غرب شاهرود و بخشي از مجموعه آتشفشاني-رسوبي نوار طرود-چاه شيرين است كه در حاشيه شمالي پهنه ساختاري-رسوبي ايران مركزي واقع شده است. فعاليت هاي ماگمايي و آتشفشاني در اين پهنه از ائوسن تا ميوسن باعث دگرساني و كاني زايي هاي گرمابي گسترده و متعددي شده است كه عمدتاً در ارتباط با رويدادهاي فررورانش مي باشند. محدوده كانسار از نظر سنگ شناسي شامل سنگ هاي آتشفشاني با تركيب آندزيت، آندزيت بازالتي و بازالت و به مقدار كمتر آذرآواري (كريستال توف) به سن ائوسن مياني-بالايي مي باشد. قابل ذكر است كه شكستگي هاي حاصل از عملكرد گسل ها در سنگ هاي منطقه، محل مناسبي براي نفوذ محلول هاي گرمابي ايجاد كرده و كنترل كننده اصلي كاني سازي محسوب مي شوند. براساس مشاهدات صحرايي و مطالعات كانه نگاري، كانه زايي در دو مرحله هيپوژن و سوپرژن و هوازدگي صورت گرفته كه كانه هاي زون هيپوژن را عموماً پيريت، كالكوپيريت و بورنيت تشكيل مي دهند. به علاوه، بخش اعظم كانه هاي فاز اصلي كانه زايي به دليل قرار داشتن در زون اكسيدان-سوپرژن از بين رفته و كاني هاي ثانويه مس نظير كالكوسيت،كووليت، مالاكيت و كريزوكولا به جاي آنها تشكيل شده اند. از انواع دگرساني كه در سنگ هاي منطقه رخ داده مي توان به آرژيليتي، سريسيتي، سيليسي، كربناتي، كلريتي و اكسيدهاي آهن اشاره نمود. بر پايه مطالعات زمين شيميايي مس با عناصر Ag، As، Sb، Sn و W داراي همبستگي معني داري است. با بررسي كليه خصوصيات كاني شناسي، دگرساني و زمين شيميايي منطقه مورد مطالعه و مقايسه آنها با كانسارهاي مشابه اپي ترمال نشان مي دهد كه سامانه رگه اي آبگاره در يك محيط اپي ترمال سولفيداسيون پايين تشكيل شده است.