زمين‌شيمي عناصر كمياب در سنگ‌هاي منشأ ميدان نفتي اهواز، استان خوزستان

Trace elements geochemistry of petroleum source rocks in the Ahvaz oilfield, Khuzestan province

ميدان نفتي اهواز در استان خوزستان، در جنوب غربي ايران و در زير شهر اهواز قرار گرفته است. هدف از اين مطالعه ارزيابي تغييرات غلظت عناصر كمياب (نيكل، كبالت ، واناديوم و...) و بررسي ژئوشيميايي آنها در سنگ‌هاي منشأ اين ميدان است. اين پژوهش براي اولين بار است كه در ايران به بررسي ژئوشيميايي عناصر كمياب روي سنگ منشأ مي‌‌پردازد ولي در ارتباط نزديك با اين پژوهش برروي نفت خام ميدان اهواز و ساير ميادين نفتي ايران مطالعاتي صورت گرفته است، سنگ منشأ اصلي اين ميدان سازند كژدمي است و سازند پابده، شيل قاعده‌اي آسماري و سازندگورپي سنگ‌هاي منشأ احتمالي هستند. در اين پژوهش،13 نمونه از سنگ‌هاي منشأ 5 گمانه اين ميدان با همكاري شركت ملي مناطق نفتخيز جنوب انتخاب شد و به منظور بررسي عناصر كمياب با استفاده از روش ICP-MS در آزمايشگاه Acme كشور كانادا آناليز شدند. مقدار نيكل بين 7/18تا 5/92 (متوسط 69/47) گرم درتن، واناديوم بين 30 تا 306 (متوسط 92/90) گرم در تن و كبالت بين 2/2 تا 24 (متوسط 70/8) گرم در تن اندازه‌گيري شد. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داد كه مواد آلي ورودي سنگ‌هاي منشأ ميدان اهواز تركيبي از مواد آلي دريايي و خشكي است و اين مواد آلي در شرايط غيراكسيدان نهشته شدند