مفهوم‌شناسي توصيفي و تاريخي واژه خمار در قرآن كريم

حجاب همواره يكي از شاخصه‌هاي اجتماعي دينداري تلقي شده است. مطالعات تاريخي در اديان الهي نشان‌دهنده اين نكته است كه پوشش مناسب همواره مورد تأكيد آموزه¬هاي ديني بوده است. از جمله الگوهاي حجاب كه براي زنان در قرآن كريم تعيين شده است «خمار» مي‌باشد. خمار از نظر لغت به معناي هر نوع پوشش و در اصطلاح براي زنان به‌ روسري و مقنعه و براي مردان به عمامه آن‌ها تعبير شده است. نگارنده در اين نوشتار نخست به مفهوم‌شناسي توصيفي و تعيين حوزه معنايي واژه خمار بر اساس منابع لغت و تفسير و سپس به مفهوم‌شناسي تاريخي آن پرداخته و تطور و تحول مفهوم خمار را قبل از نزول قرآن و بعد از نزول آن مورد كنكاش قرار داده است. بدين‌منظور مطالب تحت عنوان مفهوم‌شناسي توصيفي با روش توصيفي ـ تحليلي بيان مي‌شود. از مهم‌ترين يافته‌هاي اين پژوهش آن است كه خمار در ابتدا به هر نوع پوششي چه براي زن و چه مرد و چه براي اشياء اطلاق مي‌گرديد. اما بعد از نزول آيه 29 سوره مباركه نور كم كم مختص زنان شد و همچنين كيفيت نحوه پوشش آن تغيير و به چيزي شبيه مقنعه امروزي درآمد.