زئوليتها و مزاياي آنها در تحقق كشاورزي پايدار همراه با افزايش بهره وري اقتصادي

زئوليتها به عنوان كاني هاي آلومينوسيليكاته در سال 1756 ميلادي توسط معدن شناسي سوئدي معرفي شدند[1] و تا حدود يك قرن اخير به علت عدم شناخت و اطلاعات كافي در مورد ساختار و ويژگي هاي اين كلي ها، استفاده از آنها محدود و در مقياس كوچك بوده است [2]. امروزه با شناخت خواص فيزيكوشيميائي كم نظير و قابليتهاي ويژه ايي كه در صنعت، پزشكي، كشاورزي و ... دارنده استفاده از آنها بسيار گسترش يافته و حتي سنتز زئوليتهاي مصنوعي بعلت خلوص و كارايي بالا بسيار رايج گرديده پاره اي از نتايج تحقيقات و گزارشات پژوهشگران در باب اين كلي ها عبارتند از : جاذب هاي غربال مولوكولي [3] ، ذخيره سازي گازها[4] ، بعنوان حمل مواد شيميائي در واكنش ها[5] ، كاربرد فراوان در صنايع هسته اي [6] ،حذف آلودگي هاي هوا [7] ، بعنوان سختي گير و سالم ساز آب ها [8] ، كاربرد در صنعت كاغذ سازي [9] ، تصفيه فاضلاب هاي شهري، صنعتي [10] ، كاهش و حذف راديواكتيوهاي خطرناك از بافتهاي گياهي، جنوري، ادافيكي [11] و[12] در كنار مصارف صنعتي، مصارف كشاورزي اين كلني ها بسيار مهم و قابل تأمل هستند. دهه هاي اخير به علت مسائلي همچون مصرف بي رويه كودها و سموم شيمياي، حاصلخيزي خاكها به شدت كاهش يافته و مشكلات زيست محيطي عديده ايي را بوجود آورده است. اين مسائل، كشاورزي پايدار را به يك اصل تبديل گردانده. خصوصيات منحصر به فرد زئوليتها در جذب انتخابي و آزاد سازي كنترل شده عناصر بصورت تدريجي در محيط ريشه و همچنين جذب و تثبيت عناصر سنگين و سمي، باعث شده كه كارائي مصرف نهاده هاي شيميائي افزايش يافته و از آلودگي منابع خاكي و آب هاي زير زميني جلوگيري شود.[13]