زئوليتهاي طبيعي، كلينوپتيوليت و كاربردهاي آن

زئوليتها به عنوان كاني هاي آلومينيوم سيليكاته در سال 1756 ميلادي توسط معدن شناسي سوئدي معرفي شدند (1) و تا حدود يك قرن اخير به علت عدم شناخت و اطلاعات كافي در مورد ساختار و ويژگي هاي اين كاني ها، استفاده از آنها محدود و در مقياس كوچك بوده است (2) امروزه با شناخت خواص فيزيكوشيميايي كم نظير و قابليتهاي ويژه اي كه در صنعت، پزشكي، كشاورزي و ... دارند استفاده از آنها گسترش يافته و حتي سنتز زئوليتهاي مصنوعي بعلت خلوص و كارائي بالا بسيار رايج گرديده. زئوليتها از لحاظ ساختماني چارچوبي آلومينوسيليكاتي هستند كه تشكيل دهنده يك شبكه سه بعدي بي پايان از چهار وجهي هاي Sio4 و Alo4 مي باشد كه بوسيله اكسيژن هايشان به هم متصل شده اند كه بوسيله كاتيون ها و مولكولهاي آب پر شده اند و كاتيون ها معمولا امكان تعويض با ساير كاتيونها را داشته و آب هم بطور پيوسته و برگشت پذير قابليت خروج از شبكه را دارند(3) ذخاير بسيار سرشار و عظيم زئوليتهاي طبيعي از كشورهاي مختلف دنيا و عدم انحصاري بودن استفاده از آنها باعث گرديده كه توجه بسياري از دانشمندان به اين كاني ها معطوف گردد(4) تفاوت زئوليتها از لحاظ نفوذه جذب و غربال مولكولي، تحت تأثير توپولوژي شبكه آنيوني و نيز اندازه بار و محل قرار گرفتن كاتيون هاي قابل تعويض در داخل چهار چوب آنها بستگي دارد(5)