بازخواني تحليلي - فلسفي مناظره امام رضا (ع) با عمران صابي در اثبات صفات و افعال خداوند متعال

The Analytical and Philosophical Interpretation of Imam Reza s Controversy with Imran Sabee in Proving the Attributes and Acts of God

مناظره امام رضا (ع) با عمران صابي، متكلم برجسته آن زمان، يكي از مناظره‌هايي است كه مي‌تواند زمينه آشنايي با مباني و قواعد عقلي مرتبط با شناخت خداوند متعال را فراهم نمايد. در اين مناظره كه در قالب پرسش‌ و پاسخ و در دو بخش، برگزار شده است، امام رضا (ع) در برابر پرسش‌هاي عمران صابي، به اثبات موضوعات گوناگوني در حوزه صفات و افعال خداوند متعال مي‌پردازد. در جستار حاضر تلاش شده است تا سخنان گهربار امام رضا (ع) به دليل اختصار، تنها در بخش نخست مناظره، به شيوه توصيفي – تحليلي و با رويكرد عقلي و فلسفي شرح داده شود و قواعد عقلي مستفاد از سخن امام (ع) بازخواني و تحليل گردد. فهرست مطالب بخش نخست، كه امام (ع) با رويكرد عقلي، به اثبات آن پرداخته‌اند، بشرح ذيل است: اثبات وحدت و بساطت خدا و بيان چگونگي صدور كثرت از خداوند متعال، اثبات علم حضوري خدا به ذات خود و ابطال حصولي بودن علم الهي، دسته‌بندي گونه‌هاي موجودات، ابطال راه يافتن تغيير در ذات خدا، امتناع شناخت ذات و امكان شناخت صفات خدا، اثبات پيراستگي خداوند متعال از صفات نقص مانند نطق و سكوت، ابطال ظرف و مظروف بودن رابطه خدا با موجودات.