روش‌شناسي استاد جعفري لنگرودي در وجودشناسي اعمال حقوقي

اعمال حقوقي موجودات اعتباري هستند كه به عنوان وسيله‌اي جهت اداره روابط اشخاص جامعه در ذهن انسان ساخته شده است و با وسايل ابراز اراده به عالم واقعيت وارد مي‌شوند. اين اعمال در تقسيم بندي مرسوم به عقد و ايقاع تقسيم شده‌اند. بر اين اساس هر عملي كه ناشي از توافق دو اراده باشد عقد يا در حكم عقد بوده و هر عملي كه ناشي از يك اراده باشد ايقاع ناميده مي‌شود. استاد جعفري لنگرودي مبناي اين تقسيم بندي را نوعي مجردگرائي انتزاعي و كلي دانسته است و آن را مطابق واقعيت نمي‌داند. روش ايشان بر عناصر‌شناسي بنا شده است. در اين روش هريك از اعمال حقوقي به صورت جداگانه بررسي مي‌شود و اجزاي تشكيل دهنده آن كه در عرف عملي جامعه به صورت يقيني وجود دارد و موجود اعتباري بدون آن از بين خواهد رفت شناسايي مي‌شود كه به هر جزء عنصر گفته مي‌شود. در نتيجه عمل حقوقي به چهار قسم تقسيم مي‌شود كه عقد، ايقاع، برزخ بين عقد و ايقاع و طرح عقد هستند. در اين مقاله روش استاد جعفري لنگرودي در كنار روش مرسوم مورد بررسي قرار مي‌گيرد و مباني هر روش به همراه آثار آن مورد بحث واقع مي‌شود. در انتها اين نتيجه حاصل مي‌شود كه روش استاد جعفري لنگرودي با منطق حقوقي مطابقت داشته و مرز بين اقسام عمل حقوقي را به خوبي ترسيم مي‌كند.