مكتب تاريخي حقوق

حقوق مجموعه‌‍‌اي از قواعد اجتماعي الزام آور است. در فلسفة حقوق، اين پرسش مهم مطرح است كه راز اطاعت انسان‌ها از قواعد حقوقي چيست و نيروي الزام آور قواعد حقوقي از كجا سرچشمه مي‌گيرد؟ در پاسخ به اين پرسش نظريات گوناگوني ارائه شده است. يكي از نظريات مهم در اين زمينه نظرية تاريخي حقوق است كه توسط مكتبي به همين نام عرضه شده است. اين مكتب كه در قرن هيجدهم ميلادي در كشور آلمان ظهور كرد واكنشي در برابر اعتقاد به سلطة بلامنازع عقل در مكتب حقوق طبيعي و حكومت بي‌‌چون و چراي دولت در مكتب حقوق موضوعه بود. طبق تعاليم اين مكتب علت الزام آور بودن قواعد حقوقي وضع اين قواعد از طريق عرف جامعه است. قواعد حقوقي قواعدي هستند كه به صورت تدريجي در جامعه شكل گرفته و از سوي همة مردم مورد پذيرش قرار گرفته است. حقوق بازتاب وجدان عمومي يا همان «روح ملت» است. منظور از ملت مجموعه‌ مردمي هستند كه در اعصار پياپي در يك جامعة معين زيسته‌اند. طبق اين نظريه، چون قواعد حقوقي توسط مردم يك سرزمين معين وضع شده و نسل‌هاي پياپي بر آن مهر تأييد زده‌اند، مردم آن سرزمين با وفاداري كامل، به اين قوانين پاي بند هستند و از آنها اطاعت مي‌كنند. اين مكتب مورد استقبال گسترده واقع نشد. خورشيد اقبال اين مكتب زودتر از حد انتظار غروب كرد. در اين نوشتار اصول، مزايا، معايب و زوال اين مكتب مورد مطالعه قرار گرفته است.