بررسي تطبيقي بينامتنيت (تناص) ديني در اشعار سعدي شيرازي و بدر شاكر السياب

بينامتنيت نظريه اي است كه نگرشي نوين در زمينه ي روابط عناصر كهكشان متن ها ارائه مي دهد و به تعامل و جاذبه ي ميان متني مي پردازد كه موجب آفرينش متن جديد مي شود و هر متن ادبي را به منزله ي جذب و دگرگون سازي ديگر متون گوناگون گذشته و يا همزمان با آن مي داند. طبق نظريه بينامتنيت، هيچ اثر ادبي مستقل و بدون تأثيرپذيري از آثار ديگران نيست و تداخل متون در همه ي آثار به چشم مي خورد. در اواخر دهه شصت در قرن بيستم يوليا كريستوا، بانوي مهاجري از بلغارستان در سرزمين فرانسه به اين مهم دست يافت و اين نظريه را مطرح كرد. كه پس از طرح بينامتنيت از سوي كريستوا، اين موضوع با استقبال گسترده و گرم بسياري از نظريه پردازان مواجه شد. سعدي شيرازي از شاعراني است كه توانسته است در مثنوي گلستان خود با بهره¬گيري وسيع از آيات وحي و احاديث اهل بيت عليهم¬السلام، از بينامتنيت قرآني تأثير پذيرفته و با بكارگيري آن در عرصه شعر به نوآوري بپردازد. بدرشاكر السياب يكي از پيشگامان شعر معاصر عربي، از جملة شاعراني است كه بنابر نظريه بينامتني، رويكرد بي¬نظيري به اين كتاب آسماني قرآن داشته است. بنابراين ما در اين پژوهش برآنيم تا به بررسي بينامتنيت قرآني و ديني در اشعار سعدي شيرازي و بدرشاكر السياب بپردازيم.