آسيب ‌شناسي ابعاد مختلف سياست خارجي در زمان حمله مغول با تكيه به كتاب تاريخ جهانگشاي جويني

ادبيات، آينۀ تمام نماي عواطف، احساسات، رسوم و سرگذشت مردم يك سرزمين و روابط آن ها با يكديگر و با مردم سرزمين هاي ديگر است. ادب فارسي كه گنجينه اي بسيار غني از علوم و تجارب گوناگون مردمِ جغرافياي پارسي است، مواردي از رفتارهاي سياسي حكومت‌ها را در حوزه سياست و روابط خارجي به‌ويژه در متون تاريخي-ادبي به تصوير كشيده است. نويسندگان اين متون اغلب دبيران و وزيران دانشمندي بودند كه ارتباط تنگاتنگي با حكومت‌ها داشتند. بخش مغولِ تاريخ جهانگشاي جويني، ابعاد مختلف كنش-ها و واكنش هاي سياسي در حوزۀ روابط خارجي و عواملي را كه باعث حملۀ چنگيزخان مغول به ايران و غارت اين سرزمين مي شود، نشان مي دهد. در اين مقاله، نحوه رفتار حكومت محمد خوارزمشاه در حوزه سياست خارجي با رجوع به كتاب تاريخ جهانگشاي اثر عطاملك جويني واكاوي و آسيب‌شناسي مي‌شود. نحوۀ رفتار ديپلماتيك با سفيران، اشراف اطلاعاتي، تناسب قدرت نظامي با سياست خارجي و تقابل منافع فردي با منافع ملي در حوزۀ سياست خارجي، از موضوعاتي هستند كه مورد بررسي قرار مي گيرند.