سيماي جنگ در ادبيات داستاني دفاع مقدّس

جنگ تحميلي و نابرابر عراق عليه ايران اسلامي كه با تهاجمي فرامنطقه‌اي و به منظور تعرّض به تماميّت ارضي و باورهاي ديني و شعائر اسلامي مردم شريف ايران به وقوع پيوست، ضمن برافروختن آتش خشم عمومي موجب تقويت روحيّۀ مبارزه و مقاومت در برابر زياده‌خواهي بيگانه شد. به طوري كه مردم غيور ايران با هر سنّ و سالي و از هر قشري كه بودند، دفاع از شرف و آزادي و آرمان‌هاي ملّي و ميهن‌پرستانه را فريضه‌اي الهي شمردند. انعكاس وقايع صحنه‌هاي جنگ در قالب داستان، شالودۀ ادبيات داستاني دفاع مقدّس را شكل داد كه از طرفي ريشه در واقعيّت دارد و حسّ غيرت و ايستادگي مردم را در مقابل تبعات نادلپذير جنگ تقويت مي‌كند و از سويي بهترين بستر براي عيني و ملموس ساختن جنگ و دفاع مقدّس براي كساني كه آن را به طور مستقيم درك نكرده‌اند محسوب مي‌شود. توصيف صحنۀ دفاع مقدّس، نحوۀ ارزيابيِ رويارويي مردم با مقولۀ جنگ و به تصوير كشيدن فداكاري‌ها، شجاعت‌ها و ايثار عمومي كه در راستاي همبستگي ملّي و نجات ميهن از زير يوغ بيگانگان است، مي‌تواند مهمترين كاركرد ادبيات پايداري باشد. در اين مقاله نيز با گزينش تعدادي از رمان‌هاي مربوط به ادبيات پايداري سعي شده است به مقولۀ اخلاق پايداري و تعامل رفتاري مردم عادي و رزمندگان در برخورد با جنگ كه به همبستگي ملّي و انسجام فكري و نهايتا پيروزي حق عليه باطل انجاميده است، پرداخته شود.