شعر سياهكل در ادبيات ايران، عصر پهلوي دوم (اشعار خسرو گلسرخي و دفاعيات او در دادگاه نظامي)

در ايران پردة آهنيني كه پس كودتاي 1332ش. به دور حوزة سياست كشيده شد، شايد تنش هاي اجتماعي و مخالفت هاي سازمان يافته را پنهان كرده بود؛ اما بي گمان در نابودي و محو آن ها ناكام ماند، زيرا اين تنش هاي اجتماعي در پرتو تحولات بزرگ اجتماعي، سياسي و فكري ايران و جهان تداوم يافت تا وقتي كه در 19 بهمن 1349ش. يك گروه پيشآهنگ ماركسيستي و اسلامي، اسلحة انتقاد را به نقد سلاح بدل كرد و با عمل مسلحانه در سياهكل، توده را بيدار و سد استبداد را شكست و ادبيات انقلابي ايران را در دهة پنجاه با معرفي شعر سياهكل متحول ساخت. خسرو گلسرخي از پيشآهنگان شعر چريكي و سپس شعر سياهكل است كه در مقالة حاضر از چشمان او و از لابلاي اشعار و دفاعياتش در دادگاه نظامي به شعر سياهكل، عوامل پيدايي و مختصات ادبي آن مي پردازيم. روش خاص پژوهش، توصيفي تحليلي است و براساس مطالعه و تحليل شواهد درون متني پيش مي رود. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد شاعران ايران در اواخر دهة چهل به انقلاب مسلحانه سلام گفتند و به تبليغ آن پرداختند، زيرا رفرميسم در ايران به واسطة ثبيت قدرت فردي شاه بر كشور و انحلال احزاب و گروه هاي مخالف به پايان رسيده بود، در حالي كه دنيا در همان زمان يعني در نيمة دوم قرن نوزده ميلادي، انقلاب ها و جنبش هاي چريكي را بر ضد استعمار و امپريالسيم تجربه مي كرد و شور انقلابي را ميان جوانان سوسياليستي بر ضد نظام سرمايه داري شعله ور مي ساخت.