ردّ پاي ژانر تحميديه در دوران باستان

آراستن آغاز كلام به حمد و ستايش پروردگار و درود بر پيامبر و اهل بيت او «تحميديه» نام دارد كه دربردارندة حقايق ژرف و بازتاب تفكر دروني نويسنده است و به دليل اينكه نويسنده در آن تمام هنر نويسندگي و فن بيان خود را براي جلب مخاطب به‌كارمي‌گيرد از لحاظ بلاغي و ادبي حائز اهميت بسيار است. تحميديه در تعريف اصطلاحي‌اش به عنوان ژانر قابل طرح است؛زيرا مي‌توان آن را به متوني اطلاق كرد كه با ويژگي‌هاي مشترك در يك طبقه قرار مي‌گيرند. اين نوع فاخر ادبي -كه نخستين بار توسط عبدالحميد در مكتوبات وارد شده- تابع سبك نثر هر دوران است اما به دليل تحول تدريجي نثر، رگه‌هاي تقليد از سبك نثر دوره‌هاي قبل در تحميديه‌هاي هر دوره مشاهده مي‌شود كه به‌تدريج و طي زمان كامل شده است. اين نوع عالي از دوران باستان به‌عنوان ركني در مكاتيب و مناشير وجود داشته و به‌تدريج كامل شده است اما غالباً در بحث از خاستگاه آن به مكتوبات بعد از اسلام اشاره مي‌شود حال آنكه اين شيوه ريشه در گذشته دارد و بررسي آن و تحقيق در كتيبه‌هاي دوران هخامنشي و متن مقدس اوستا به طور بارزي نشان دهندة پيوستگي مكاتيب قبل و بعد اسلام است.