بيداري اسلامي و احياي تمدن ديني در انديشه امام خميني (ره)

دين سهم مؤثري در زندگي اجتماعي و تمدن سازي دارد. تمدن اسلامي كه برآمده از دين اسلام است توسط پيامبر اكرم (ص) و با عنصر دعوت پايه گذاري شد و با تشكيل حكومت اسلامي در مدينه مستحكم گرديد. بعد از پيامبر، شاهد اوج و شكوفايي بي نظير تمدن اسلامي هستيم، اما بعد از سير تكاملي آن و پس از چندين سده اعتلا و پويايي، در اثر عوامل دروني و بيروني، دچار انحطاط گرديد تا اينكه با رويداد «بيداري اسلامي» تمدن نوين اسلامي احيا شد. اين احياگري و بيداري با حركت اصلاحي سيد جمال الدين اسدآبادي، شيخ محمد عبده و بسياري ديگر، و بر پايه «دعوت اسلامي» شكل گرفت. از اين دوره به بعد، ما شاهد چندين نهضت برپايي حكومت اسلامي بوده ايم كه هدف آن نيل به كمال مطلق، يعني همان كمال مطلق عهد پيامبر اكرم (ص) در مدينه، بوده است. اين نهضت ها سرانجام در كنار عوامل ديگر، زمينه ساز تشكيل حكومت اسلامي در ايران به رهبري امام خميني(ره) شد كه خود منشاء ظهور اسلام گرايي و تمدن سازي شد. رويكرد احياگرايانه امام خمينى در نوع خود بديع و بى‏نظير است؛ چرا كه ايشان تغييري در پارادايم احياگري ايجاد كردند و احياگري و تمدن گرايي را در كامل‏ترين شكل آن با ابزارها و امكانات و لوازم سنتى انجام داند. برخي از مولفه‌هاي اين احياگري كه در اين پژوهش به آن پرداخته شده است عبارتند از: احياي عدالت اجتماعي، آزادي اجتماعي، حكومت ديني، و انديشه اتحاد اسلامي.