اصول و ارزش‌هاي اخلاقي در فرايند پژوهش

پژوهش امري مهم و مقدس است؛ زيرا به واسطه دستاوردهاي نوين پژوهش‌گران در سايه پژوهش است كه جوامع به رشد و توسعه علمي دست پيدا مي‌كنند. «اخلاق پژوهش» به عنوان شاخه‌اي از اخلاق حرفه‌اي كه به تبيين اصول و ارزش‌هاي اخلاقي در حوزه پژوهش مي‌پردازد، مسئله‌اي است كه بدون توجه به آن، جريان توليد علم، دچار بي‌نظمي و چه بسا اختلال مي‌شود. به همين دليل، اصول اخلاقي و ارزش‌ها، اجزايي جدايي‌ناپذير در فرايند پژوهشي هستند و بر تمام مراحل و عناصر آن تأثير مي‌گذارند. لازمه اخلاق پژوهشي، پايبندي و اعتقاد به فضائل و معيارهاي اخلاقي است كه يك پژوهش‌گر حرفه‌اي را ملزم مي‌كند تا علاوه بر داشتن صلاحيت‌ها و شايستگي‌هاي علمي، فردي اخلاق‌مدار باشد و هدف دست‌درازي به حريم علمي و ادبي ديگران را نداشته باشد. رعايت اصول و ارزش‌هاي اخلاقي در فرايند پژوهش، به منزله آيين نامه‌اي كه آدمي موظف است به لحاظ دارا بودن كرامت و ارزش والاي انساني آن را رعايت كند، بيش از هر چيزي نياز به «آگاهي بخشي» دارد كه انتظار مي‌رود سيستم آموزشي به عنوان يك نهاد اجتماعي رسمي آموزشي و در عين حال پرورشي، كه در كنار تربيت علمي، مسئوليت تربيت اخلاقي نسل تحصيل‌كرده و متخصص را نيز عهده‌دار است، به اشاعه و گسترش اخلاق و حقوق پژوهشي بيش از گذشته اهتمام ورزيده و فراگيران خود را با فرهنگ استنادي، انتحال و سوءرفتارهاي پژوهشي و به طور كلي، الزامات رعايت اصول اخلاق حرفه‌اي در پژوهش آشنا ساخته و آفات ناشي از عدم مراعات اخلاق حرفه‌اي در پژوهش را به آنها يادآوري كند.