تحول پژوهش‌هاي جغرافيايي و آسيب‌شناسي پايان‌نامه‌هاي گرايش ژئومورفولوژي

در سال‌هاي اخير تعداد دانشجويان مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي افزايش يافته است. حال اين پرسش مطرح مي‌شود كه آيا به تناسب افزايش تعداد فارغ‌التحصيلان مقاطع ارشد و دكتري، ميزان توليد علم، به‌ويژه علوم كاربردي در كشور نيز افزايش يافته است؟پژوهش‌ها، تحقيقات، رساله‌ها‌ و پايان‌نامه‌هاي رشته جغرافيا نيز مانند ديگر رشته‌ها، داراي آسيب‌هايي هستند كه پرداختن به آن‌ها مي‌تواند راهگشاي برخي از مسائل و مشكلات پيش روي فارغ‌التحصيلان و دانشجويان اين رشته باشد. در اين مقاله با استفاده از روش مروري- تحليلي، تلاش شده است تا ابتدا به شكل مختصر تحولات تحقيقات جغرافيايي از دهه 60 تا دهه 90 مورد مطالعه قرار گرفته، و در ادامه برخي از آسيب‌هايي كه رساله‌ها‌ و پايان‌نامه‌هاي گرايش ژئومورفولوژي از گرايش‌هاي جغرافيايي را تهديد مي‌كند، مورد مطالعه قرار گيرد. يكي از اصلي‌ترين آسيب‌هايي كه پايان‌نامه‌ها و رساله‌هاي رشته ژئومورفولوژي را تهديد مي‌كند، انتخاب موضوعاتي با رويكردها و نگرش‌هاي تاريخي است؛ زيرا موضوعاتي با اين رويكردها، برخلاف موضوعات با رويكردهاي تجربي، نياز به امكانات و ابزارهاي آزمايشگاهي ندارند. به همين سبب اغلب موضوعات كارشده در پايان‌نامه‌هاي رشته ژئومورفولوژي، كاربردي نيستند. از ديگر آسيب‌هايي كه رساله‌هاي رشته ژئومورفولوژي را تهديد مي‌كند، سعي در دور نمودن آن از رشته‌هاي انساني و نزديك نمودن به رشته‌ها و گرايش‌هاي علوم طبيعي است. با اين كار، عملاً ماهيت جغرافيايي رشته ژئومورفولوژي از بين رفته، و اين رشته موجوديت خود را از دست مي‌دهد.