مغلطه روش‌شناختي در نگارش پايان‌نامه‌هاي حوزه ادبيات فارسي

نگارش پايان‌نامه به‌عنوان آخرين پژوهش دانشگاهي به‌منظور بالا بردن قدرت تحليل و پژوهشگري دانشجويان هدف‌گذاري شده است. يكي از آسيب‌هاي جدي سال‌هاي اخير توليد انبوه پژوهش‌هاي ناهمگن و نامتعارف است. از مهم‌ترين عوامل عدم توازن كيفي در نگارش پايان‌نامه، ناآشنايي دانشجويان تحصيلات تكميلي با روش‌هاي پژوهش و درك نامناسب از رويكردهاي تحليلي است. ضمن آنكه اين رويكردها از فقدان كيفي در انتقال از يك زبان (مبدأ) به زبان ديگر (مقصد) رنج مي‌برند. دانشگاه‌ها در سه دهه اخير به دليل غلبه گفتماني نظريه و آراي غـربي به‌شدت نظريه زده شده است. به‌گونه‌اي كه برخي پژوهشـگران بـدون خواندن متون با قالب‌ريزي يك يا بخشي از مـفصل‌بندي نظريه، پاره‌هايي از متن (كلاسيك يا معاصر) را به‌عنوان مصداق انتخاب مي‌كنند و آن را به كل متن بسط مي‌دهند. در اين پژوهش به روشي توصيفي، تحليلي و با بهره‌گيري از منابع كتابخانه‌اي به بررسي سي پايان‌نامه در 27 سال گذشته پرداخته است. هدف از اين پژوهش تبيين مهم‌ترين مغلطه‌هاي روش‌شناختي در نگارش پايان‌نامه‌ها است. نتايج نشان مي‌دهد تأثير ناهمگن نظريه‌هاي ادبي غربي، بهره‌گيري از فضاي مجازي به‌عنوان مرجع پژوهش نتايج پايان‌نامه‌ها را از تحليل و توصيف به گردآوري و كولاژبندي تقليل داده است.