بررسي ويژگي‌هاي ساختاري ايوان در خانه‌هاي سنتي دزفول

The Study of the Structural Features of Avon In Traditional Dezful Houses

ايوان به عنوان يكي از عناصر پايدار معماري ايراني فضايي است مسقف كه از سه طرف بسته و از جلو به حياطي گشوده شده و در تركيب با فضاهاي باز و فضاهاي زيستي بسته به عنوان فضايي نيمه باز ايفاي نقش مي كند. در تحقيق حاضر ايوان عاملي در بالا بردن غناي فضايي خانه هاي سنتي و عنصري دعوت‌كننده در معماري خانه هاي ايراني مطرح است. هدف از نگارش اين مقاله شناخت و دست‌يابي به ويژگي‌هاي خاص معماري ايوان در خانه‌هاي سنتي دزفول به جهت استفاده از اين ويژگي‌ها و تناسبات در ساخت و سازهاي نوين مي باشد. مقاله حاضر به روش توصيفي تحليلي و با استفاده از منابع و اسناد كتابخانه اي و از روش ميداني و تحليل اطلاعات به بررسي ويژگي‌هاي ايوان از نظر ساختاري مي‌پردازد. بررسي اوليه نشان مي‌دهد كه ايوان در اين خانه ها در دو نوع ايوان با پوشش طاق‌دار و تركيبي از نوع ستون‌دار و طاق‌دار ديده مي‌شود. بررسي هندسه در ايوان هاي مورد مطالعه نشان مي‌دهد كه بيشترين هندسة به كار گرفته شده، دو مربع كنار هم و نوع مستطيل راديكال سه مي باشد. و همچنين نسبت اندازه عرض به عمق، حدود يك به دو مي باشد كه از اينجا مي‌توان به عميق بودن ايوان در خانه‌هاي سنتي دزفول رسيد. از بررسي نسبت عرض به ارتفاع در نمونه هايي كه ايوان تا طبقه دوم مي رسد، تناسب يك به دو مشاهده مي شود، و در خانه‌هايي كه ارتفاع ايوان در حدود يك طبقه است، فراواني نسبت يك به يك مشاهده مي‌شود كه گوياي هندسة مربع در نماي ايوان‌هاي يك طبقه است. عدم تقارن ايوان نسبت به حياط و نماي خانه‌ها نيز ويژگي ديگري است كه در اكثر نمونه‌هاي منتخب به دست آمده است.