روايتي نارسا و نادرست از درس تاريخ زبان و ادبيات‌ايرانِ پيش از اسلام در كتاب درسي علوم و فنون ادبي(1) پايۀ دهم

در كتاب علوم و فنون ادبي پايۀ دهم (دورۀ دوم متوسطه)، فصلي به تاريخ ادبيات و سبك‌شناسي آثار ادبي فارسي اختصاص يافته است. عنوان نخستين درس‌ اين فصل، «زبان و ادبيات پيش از اسلام» نام دارد كه در آن سرگذشت زبان‌هاي‌ايراني، از جمله زبان و ادبيات فارسي بازگو مي‌شود. معرفي ريشه و پيشينۀ زبان و ادبيات فارسي به دانش‌آموزان دبيرستاني امري شايسته و بايسته است، امّا شوربختانه ‌اين معرفي بسيار نارسا، مغشوش و در مواردي نادرست انجام گرفته است. بندهاي نوشته با يكديگر در تناقض آشكار است، اطلاعات درستي در بارۀ وضعيت زباني ‌ايرانيان پيش از اسلام داده نشده و جايگاه زبان فارسي در ميان زبان‌هاي‌ايراني به‌خوبي ترسيم نشده است. در دورۀ باستان، مرزبندي روشني ميان زبان فارسي باستان و زبان اوستايي صورت نگرفته، و در دورۀ ميانه نيز بخش بزرگي از ادبيات فارسي ميانه، كه خارج از حيطۀ ادبيات زرتشتي قرار داشته، ناديده گرفته شده است. در‌اين مقاله ضمن نقد و بررسي مطالب‌اين درس، پيشنهادهايي براي اصلاح مطالب و معرفي بهتر زبان و ادبيات فارسي پيش از اسلام به دانش‌آموزان داده مي‌شود.