رسوب شناسي غار قلاء و نقش آن در توسعه ژئوتوريسم ايران

امروزه گردشگري به عنوان يكي از پردرآمدترين فعاليت هاي اقتصادي محسوب مي شود كه كشورهاي مختلف دنيا براي جذب هر چه بيشتر توريست، به رقابت با يكديگر مي پردازند. در اين بين غارها ازجمله پديده هاي رسوبي هستند كه از زيباترين و تأثيرگذارترين پديده هاي ژئوتوريسمي در جهان به شمار مي روند. غار قلاء رتبه ي دوم جهان از لحاظ شكل مورفولوژي منحصر به فرد (چاه) و ژرفا (562 متر)، و سومين غار عميق ايران را به خود اختصاص داده است غار قلاء در استان كرمانشاه در سنگ آهك هاي بيستون، بخش زاگرس (رورانده و مرتفع) قرار دارد. اين غار به صورت يك سينك هول است كه در امتداد درزه ها و گسل-هاي كششي فعال حاكم بر منطقه منطبق بر گسل اصلي زاگرس به وجود آمده است. مطالعات صحرايي شامل پيمايش كامل غار، بررسي تمام جنبه هاي مورفولوژيكي غار و شناسايي نهشته هاي رسوبي داخل آن، مهم ترين بخش اين پژوهش است. سنگ آهك هاي بيستون تحت تأثير دياژنز متئوريك و دفني در يك سيستم دياژنزي بسته و در حوضه هاي عميق چرت و راديولاريت ته نشين شده است. اين فرايند انحلال مي تواند در توسعه كارست منطقه مؤثر باشد. به-علت وضعيت فعال تكتونيكي و شرايط اقليمي كوهستاني حاكم بر منطقه، اشكال كارستي به شدت در آن توسعه و تكامل يافته است. از شاخص ترين اشكال كارستيك منطقه مي توان به لاپيز، اشكال لانه زنبوري، دره هاي عميق و چشمه هاي پرآب كارستي، رودخانه ها، غارها، سينك هول ها يا فروچاله ها (دولين، اوولا، پوليه)، اشاره كرد كه مسبب اصلي تغذيه آب آبخوان هاي منطقه مي باشند. مقادير عناصر ايزوتوپي نظير ميزان تريتيوم، كربن 14 و فشار گاز كربنيك در چشمه ها نشان دهنده كارستي بودن منطقه است. همچنين آثار بسياري از سنگ نگاره هاي قديمي در منطقه مورد مطالعه نمايان است.